BÃ NHỜN LÀ GÌ VÀ TẠI SAO NÓ TÍCH TỤ TRÊN DA VÀ TÓC?

Bã nhờn là một chất nhờn, sáp được sản xuất bởi các tuyến bã nhờn của cơ thể bạn. Nó bao phủ, giữ ẩm và bảo vệ làn da của bạn.

daydreaming distracted girl in class

BÃ NHỜN LÀ GÌ VÀ TẠI SAO NÓ TÍCH TỤ TRÊN DA VÀ TÓC?

BÃ NHỜN LÀ GÌ?

Bã nhờn là một chất nhờn, sáp được sản xuất bởi các tuyến bã nhờn của cơ thể bạn. Nó bao phủ, giữ ẩm và bảo vệ làn da của bạn.

Bã nhờn cũng là thành phần chính trong thứ mà bạn có thể coi là dầu tự nhiên của cơ thể.

Vì vậy, chính xác thì bã nhờn được tạo thành từ gì? Như một bài báo từ Trường Y Harvard giải thích, “bã nhờn là một hỗn hợp phức tạp của axit béo, đường, sáp và các hóa chất tự nhiên khác tạo thành một hàng rào bảo vệ chống lại sự bốc hơi nước”.

Cụ thể hơn, bã nhờn chứa chất béo trung tính và axit béo (57%), este sáp (26%), squalene (12%) và cholesterol (4,5%).

Nếu bạn có làn da rất nhờn, cơ thể bạn có thể đang sản xuất dư thừa hỗn hợp lipid (các phân tử giống như chất béo) tạo nên bã nhờn.

Tất nhiên, thứ mà chúng ta gọi là “dầu” trên da không chỉ được tạo thành từ bã nhờn. Nó cũng chứa hỗn hợp mồ hôi, tế bào da chết và các hạt nhỏ của khá nhiều thứ khác có trong bụi bay xung quanh bạn.

CÁC TUYẾN BÃ NHỜN NẰM Ở ĐÂU?

Các tuyến bã nhờn bao phủ phần lớn cơ thể của bạn. Mặc dù chúng thường tập trung xung quanh các nang lông, nhưng vẫn có nhiều loại tồn tại độc lập.

Mặt và da đầu của bạn chứa mật độ cao nhất của các tuyến. Đặc biệt, khuôn mặt của bạn có thể có tới 900 tuyến bã nhờn trên mỗi centimet vuông da.

Ống chân của bạn và các bề mặt nhẵn khác thường có ít tuyến hơn. Lòng bàn tay và lòng bàn chân là những vùng da duy nhất không có bất kỳ tuyến nào.

Mỗi tuyến đều tiết ra bã nhờn. Để giúp bạn hình dung quá trình này rõ ràng hơn, có thể hữu ích khi nghĩ đến các ống dẫn nước mắt của bạn và cách chúng tiết ra độ ẩm tự nhiên cho mắt bạn.

Mặc dù tuyến bã nhờn nhỏ hơn nhiều so với ống dẫn nước mắt, nhưng chúng hoạt động theo cách tương tự.

MỤC ĐÍCH CỦA BÃ NHỜN LÀ GÌ?

Sản xuất bã nhờn là một quá trình phức tạp mà khoa học không thể hiểu đầy đủ, các nhà nghiên cứu chỉ biết rằng chức năng chính của nó là bảo vệ da và tóc của bạn khỏi tình trạng bị mất độ ẩm.

Một số nhà khoa học suy đoán rằng bã nhờn cũng có thể có vai trò kháng khuẩn hoặc chống oxy hóa. Nó thậm chí có thể giúp giải phóng pheromone. Nghiên cứu về các chức năng tiềm năng này vẫn đang được tiến hành.

BÃ NHỜN VÀ NỘI TIẾT TỐ CỦA BẠN

Nội tiết tố androgen giúp điều chỉnh quá trình sản xuất bã nhờn tổng thể của bạn. Các nội tiết tố androgen rất tích cực, như testosterone, được sản xuất bởi tuyến thượng thận và buồng trứng hoặc tinh hoàn của bạn.

Đến lượt mình, các tuyến này được điều chỉnh bởi tuyến yên của não. Tuyến yên chịu trách nhiệm về toàn bộ hệ thống nội tiết tố của cơ thể bạn.

Androgen của bạn càng hoạt động mạnh thì cơ thể bạn càng sản xuất nhiều bã nhờn.

Mặc dù progesterone - một loại hormone giới tính dành riêng cho phụ nữ - không phải là androgen, nhưng nó dường như cũng có ảnh hưởng đến việc sản xuất bã nhờn. Progesterone làm suy yếu tác dụng của enzym 5 alpha-reductase. 5 alpha-reductase kích hoạt sản xuất bã nhờn.

Vì vậy, về lý thuyết, mức progesterone cao sẽ khiến quá trình sản xuất bã nhờn giảm xuống.

Tuy vậy, các nhà nghiên cứu cũng đã phát hiện ra rằng khi nồng độ progesterone tăng đột biến, quá trình sản xuất bã nhờn cũng thực sự tăng lên. Các chuyên gia trong ngành vẫn đang tiếp tục tìm hiểu để đưa ra câu trả lời rõ ràng và chính xác nhất.

BÃ NHỜN VÀ TUỔI TÁC

Có một sự thật đáng ngạc nhiên khi biết rằng chúng ta bắt đầu sử dụng tuyến bã nhờn của mình trước cả khi được sinh ra.

Khi còn trong bụng mẹ, tuyến bã nhờn của bạn sản xuất vernix caseosa. Lớp phủ màu trắng giống như hồ dán này bảo vệ và giữ ẩm cho làn da của bạn cho đến khi sinh ra. Sau đó, các tuyến bã nhờn của bạn sẽ bắt đầu sản xuất bã nhờn sau khi bạn ra đời.

Trong ba đến sáu tháng đầu đời, các tuyến của bạn sản xuất nhiều bã nhờn như của người lớn. Từ đó, quá trình sản xuất bã nhờn chậm lại cho đến khi bạn bước vào tuổi dậy thì.

Khi bạn đến tuổi dậy thì, quá trình sản xuất bã nhờn có thể tăng tới 500%. Thanh thiếu niên nam có xu hướng sản xuất nhiều bã nhờn hơn so với các bạn nữ. Điều này thường dẫn đến da nhờn, dễ nổi mụn.

Sản xuất bã nhờn của bạn có thể sẽ đạt đỉnh trước khi bạn đến tuổi trưởng thành.

Mặc dù nam giới trưởng thành sản xuất nhiều bã nhờn hơn một chút so với nữ giới trưởng thành, nhưng việc sản xuất bã nhờn của mọi người đều sẽ giảm dần theo tuổi tác. Và điều này thường dẫn đến da khô, nứt nẻ.

CÓ NHỮNG ĐIỀU NÀO ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT BÃ NHỜN?

Có một số loại thuốc, tình trạng cơ bản và các yếu tố bên ngoài khác có thể làm cho tuyến bã nhờn của bạn hoạt động nhiều hơn hoặc ít hơn.

Điều này ảnh hưởng đến lượng bã nhờn mà các tuyến của bạn sản xuất.

Quá trình sản xuất tăng

Thuốc nội tiết tố thường làm tăng sản xuất bã nhờn. Điều này bao gồm testosterone, một số progesterone và phenothiazin. Ngoài ra, bệnh Parkinson cũng có liên quan đến sự gia tăng sản xuất bã nhờn.

Trong nhiều trường hợp, các tình trạng tuyến yên, tuyến thượng thận, buồng trứng và tinh hoàn có thể gây ra sự tăng hoặc giảm quá trình sản xuất bã nhờn.

Quá trình sản xuất giảm

Một số loại thuốc tránh thai, thuốc kháng androgen và isotretinoin thường làm giảm sản xuất bã nhờn.

Không chỉ vậy, thường xuyên bị đói và suy dinh dưỡng trong thời gian dài cũng liên quan đến sự suy giảm sản xuất bã nhờn.

Như đã nói, các tình trạng tuyến yên, tuyến thượng thận, buồng trứng và tinh hoàn có thể gây ra sự tăng hoặc giảm sản xuất bã nhờn.

LÀM THẾ NÀO ĐỂ CÂN BẰNG SẢN XUẤT BÃ NHỜN?

Thông thường, bạn có thể sử dụng kem, xà phòng và các loại thuốc bôi khác để giúp điều trị các triệu chứng liên quan đến tình trạng có quá nhiều hoặc quá ít bã nhờn.

Mặc dù cần nhiều nghiên cứu hơn, nhưng có một số bằng chứng cho thấy chế độ ăn uống của bạn có thể ảnh hưởng đến lượng bã nhờn mà cơ thể bạn tạo ra. Nếu bạn không thể dễ dàng xác định các tác nhân cụ thể, thử một chế độ ăn kiêng có thể là phương pháp bạn nên cân nhắc.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, bác sĩ có thể kê toa thuốc nội tiết tố hoặc chất bổ sung để giúp cân bằng sản xuất bã nhờn của bạn từ bên trong.

Cách giảm sản xuất bã nhờn nếu bạn có da hoặc tóc dầu

Bạn có thể cân nhắc nói chuyện với bác sĩ về thuốc tránh thai kết hợp. Sự kết hợp của estrogen và progestin có thể giúp giảm sản xuất bã nhờn của bạn.

Nếu bạn đang dùng thuốc chỉ chứa progestin hoặc thuốc tránh thai kết hợp, hãy nói chuyện với bác sĩ về việc chuyển đổi. Họ có thể giới thiệu một loại thuốc khác phù hợp với nhu cầu của bạn.

Nếu bạn đang bị mụn trứng cá nặng, bác sĩ cũng có thể kê toa isotretinoin. Thuốc uống này có thể làm giảm sản xuất bã nhờn lên đến 90%.

Một số loại thực phẩm cũng có liên quan đến việc sản xuất dầu thừa và mụn trứng cá. Tránh các loại thực phẩm làm gián đoạn lượng đường trong máu của bạn hoặc có nhiều chất béo bão hòa cũng có thể giúp hạn chế sản xuất dầu của bạn từ bên trong.

Làm thế nào để tăng cường sản xuất bã nhờn nếu bạn có làn da và mái tóc khô?

Nếu bạn đang đối phó với tình trạng khô da, hãy kiểm kê các sản phẩm bạn đang sử dụng trên da và tóc. Điều này bao gồm dầu gội đầu, chất tẩy rửa, đồ trang điểm, bột giặt… - bất cứ thứ gì tiếp xúc với cơ thể bạn.

Rượu, axit và nước hoa đều là những thành phần phổ biến được biết là dễ gây kích ứng. Nếu có thể, hãy chuyển sang các sản phẩm dành cho da nhạy cảm hoặc phiên bản không có mùi thơm.

Chuyển từ tắm nước nóng sang nước ấm cũng có thể hữu ích. Ngâm mình trong nước quá nóng sẽ làm mất đi lớp dầu trên tóc và da của bạn.

Và nếu bạn chưa sử dụng kem dưỡng ẩm cho mặt và kem dưỡng da cho cơ thể, thì bây giờ là lúc để bắt đầu.

Uống nhiều nước và ăn nhiều chất béo lành mạnh, như omega 3, cũng có thể là giải pháp hữu ích.

Nếu bạn nghi ngờ rằng việc thiếu bã nhờn của mình có liên quan đến sự mất cân bằng nội tiết tố, hãy nói chuyện với bác sĩ, họ có thể đề nghị liệu pháp testosterone để giúp tăng quá trình sản xuất bã nhờn.

NHẮN NHỦ

Bã nhờn là một thành phần cần thiết của làn da khỏe mạnh. Nó giúp dưỡng ẩm và bảo vệ bề mặt của gần như toàn bộ cơ thể bạn.

Cơ thể của mỗi người là khác nhau, vì vậy không thể biết chính xác số lượng bã nhờn mà chúng ta nên có, tuy vậy, việc có quá nhiều hoặc quá ít bã nhờn không phải là một điều nên bỏ qua.

Nếu bạn đang phải đối mặt với tình trạng da nứt nẻ và bong tróc, các mảng da nhờn hoặc mụn trứng cá nghiêm trọng, hãy nói chuyện với bác sĩ. Họ có thể đề xuất những cách điều trị khác nhau mà bạn có thể làm ở nhà để giúp khôi phục lại sự cân bằng. Trong một số trường hợp, bác sĩ cũng có thể kê cho bạn phương pháp điều trị lâm sàng.

 

Có thể bạn quan tâm?
MINOCYCLINE: MỘT PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ MỤN TRỨNG CÁ HIỆU QUẢ?

MINOCYCLINE: MỘT PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ MỤN TRỨNG CÁ HIỆU QUẢ?

Minocycline đường uống là một loại kháng sinh được sử dụng để điều trị nhiều tình trạng khác nhau, chẳng hạn như viêm phổi và nhiễm trùng đường tiết niệu. Một số người cũng dùng nó để điều trị mụn trên làn da.
administrator
LỢI ÍCH CỦA DẦU BAOBAB ĐỐI VỚI LÀN DA

LỢI ÍCH CỦA DẦU BAOBAB ĐỐI VỚI LÀN DA

Ngay cả khi bạn chưa từng nghe nói về dầu bao báp, bạn có thể nhận ra loại cây đó. Cây bao báp có thân cao, to và trông như bị lộn ngược với phần rễ vươn lên không trung. Cây ăn quả này mọc ở các quốc gia phía nam châu Phi, chẳng hạn như Malawi, Kenya và Madagascar. Tên khoa học của cây bao báp là Adansonia Digitata. Ở Châu Phi, người ta gọi nó là “cây sự sống” hay cây thuốc quý vì nó có nhiều công dụng, trong đó có dầu bao báp. Dầu báo báp được cho là không làm tắc nghẽn lỗ chân lông của hầu hết mọi người. Nhưng nếu bạn có làn da nhạy cảm hoặc da dầu, việc sử dụng các loại dầu như bao báp có thể gây tắc lỗ chân lông và các tình trạng kích ứng da khác.
administrator
SỰ KHÁC BIỆT GIỮA RETINOL VÀ TRETINOIN?

SỰ KHÁC BIỆT GIỮA RETINOL VÀ TRETINOIN?

Làn da của mỗi người là khác nhau, nhưng không có làn da nào có khả năng miễn nhiễm với tác động của ánh nắng mặt trời, căng thẳng và quá trình lão hóa tự nhiên. Để điều trị những tác động này, bạn có thể quyết định sử dụng retinoids. Retinoids là các hợp chất hóa học liên quan đến vitamin A. Retinol và tretinoin đều là những ví dụ về retinoid. Tretinoin còn có thể được gọi là axit retinoic all-trans (ATRA). Nó được bán dưới nhiều tên thương hiệu, bao gồm cả Retin-A. Với rất nhiều cái tên nghe có vẻ giống nhau, thật dễ khiến các retinoids này bị nhầm lẫn. Mặc dù retinol và tretinoin giống nhau nhưng chúng không hoàn toàn giống nhau. Hãy cùng xem sự khác biệt giữa hai loại retinoid này.
administrator
LỢI ÍCH CỦA COPPER PEPTIDE ĐỐI VỚI SỨC KHỎE CỦA LÀN DA VÀ MÁI TÓC

LỢI ÍCH CỦA COPPER PEPTIDE ĐỐI VỚI SỨC KHỎE CỦA LÀN DA VÀ MÁI TÓC

Peptide đồng có khả năng thâm nhập vào bên dưới lớp biểu bì trên mặt và da đầu của chúng ta, có khả năng giúp xây dựng collagen và elastin.
administrator
KEM CHỐNG NẮNG CÓ HẾT HẠN KHÔNG?

KEM CHỐNG NẮNG CÓ HẾT HẠN KHÔNG?

Những ngày hè oi ả, nóng bức đã về. Bạn có thể thích điều đó, nhưng làn da của bạn chắc chắn không. Đó là bởi vì tia cực tím A (UVA) và tia cực tím B (UVB) của mặt trời có thể gây cháy nắng, lão hóa sớm và thậm chí là ung thư. Đây là lúc nhu cầu bảo vệ của SPF xuất hiện. Nếu bạn đã từng thấy tự nhiên mình chỉ có một lọ kem chống nắng cũ, bạn có thể tự hỏi: Kem chống nắng có hết hạn không? Bài viết này làm sáng tỏ câu hỏi rất quan trọng này.
administrator
CÁC BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC TẠI NHÀ CHO TÌNH TRẠNG PHÁT BAN NHIỆT

CÁC BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC TẠI NHÀ CHO TÌNH TRẠNG PHÁT BAN NHIỆT

Vì phát ban do nhiệt xảy ra khi cơ thể bạn quá nóng và đổ mồ hôi nên chúng ta có thể ngăn ngừa phát ban do nhiệt bằng cách giữ nhiệt độ cơ thể mát.
administrator
LIỆU PHÁP THAY THẾ HORMONE CÓ LÀM THAY ĐỔI LÀN DA CỦA BẠN KHÔNG?

LIỆU PHÁP THAY THẾ HORMONE CÓ LÀM THAY ĐỔI LÀN DA CỦA BẠN KHÔNG?

Estrogen và testosterone là hai loại hormone có ảnh hưởng đáng kể đến cơ thể bạn. Từ tâm trạng, chức năng tình dục đến sức khỏe của xương, những hormone này đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe và cuộc sống hàng ngày của bạn. Liệu pháp thay thế hormone (tiếng Anh là hormone replacement therapy - HRT) là một phương pháp điều trị y tế giúp tăng cường estrogen hoặc testosterone cho những người có mức độ quá thấp. Đây là một phương pháp điều trị có thể gây ra một loạt các thay đổi cơ thể, bao gồm cả các thay đổi trên da.
administrator
ĐIỀU TRỊ SẸO MỤN Ở LƯNG

ĐIỀU TRỊ SẸO MỤN Ở LƯNG

Mụn trứng cá là một tình trạng xuất hiện khi các lỗ chân lông và nang lông trên da của bạn bị tắc nghẽn do mồ hôi, dầu và tóc. Hậu quả của việc bị tắc này là mụn trứng cá và mụn đầu đen khó chịu có thể được hình thành trên da. Mụn trứng cá là tình trạng da phổ biến nhất ở lứa tuổi thanh thiếu niên và cả người lớn. Một số người bị mụn trứng cá cả trên lưng cũng như trên mặt. Việc gãi và cạy mụn ở lưng có thể để lại sẹo và khiến tình trạng mụn trở nên tồi tệ hơn. Trước khi điều trị sẹo do mụn trứng cá gây ra, điều quan trọng cần làm là phải điều trị tất cả những vết mụn đã và đang phát triển ở trên da bởi có một số phương pháp điều trị sẹo không thể được thực hiện cùng lúc với việc điều trị mụn.
administrator