Tiểu não là một phần của não giúp điều phối cũng như điều chỉnh một loạt các chức năng và quá trình trong cả não cả cơ thể của bạn. Mặc dù nó rất nhỏ so với tổng thể bộ não, nhưng nó chứa hơn một nửa số tế bào thần kinh trong toàn bộ cơ thể bạn.

daydreaming distracted girl in class

TIỂU NÃO

TỔNG QUÁT

Tiểu não là gì?

Tiểu não là một phần của não nằm ở phía sau đầu, ngay ở trên và phía sau nơi mà tủy sống kết nối với chính não của bạn. Tên "tiểu não" xuất phát từ tiếng Latinh và có nghĩa là "bộ não nhỏ".

Trong nhiều thế kỷ, các nhà khoa học tin rằng công việc của tiểu não là điều phối các chuyển động của cơ. Những tiến bộ trong công nghệ đã chỉ ra rằng tiểu não của bạn làm được nhiều hơn thế. Còn nhiều điều mà các nhà khoa học vẫn đang cố gắng tìm hiểu về tiểu não, bao gồm tất cả các cách nó phối hợp hoạt động với phần còn lại của hệ thần kinh của bạn.

Sự khác biệt giữa tiểu não và đại não là gì?

Tiểu não là một phần nhỏ của não nằm ở dưới cùng, gần phía sau đầu của bạn. Đại não là phần lớn nhất của não và bao gồm các phần phía trên và phía trước của tiểu não.

CHỨC NĂNG

Tiểu não làm nhiệm vụ gì?

Các nhà khoa học bắt đầu phân tích tiểu não cách đây hơn 200 năm bằng cách nghiên cứu trên người hoặc động vật bị tổn thương tiểu não. Họ nhận thấy những người bị tình trạng này này thường gặp khó khăn trong việc giữ thăng bằng khi đứng hoặc đi bộ, họ khó với lấy đồ vật vì tay họ có thể sẽ bỏ lỡ đồ vật mà họ đang cố gắng nhặt.

Theo thời gian, các nhà khoa học bắt đầu tìm ra bằng chứng cho thấy tổn thương tiểu não có thể gây ra những ảnh hưởng khác. Họ phát hiện ra rằng tổn thương có thể khiến một người khó học từ hoặc kỹ năng mới hơn. Tổn thương đối với tiểu não của bạn có thể cản trở việc đánh giá kích thước hoặc khoảng cách với các vật thể. Nó cũng có thể ảnh hưởng đến cảm giác của bạn về thời gian. Ví dụ, những người bị tổn thương tiểu não của họ có thể gặp khó khăn khi gõ ngón tay liên tục, khiến họ gõ quá sớm hoặc quá muộn so với nhịp đập.

Những tiến bộ trong công nghệ thậm chí còn giúp nâng cao hiểu biết của các chuyên gia về tiểu não. Giờ đây, các nhà khoa học có thể hình dung hoạt động não bộ của một người trong khi người đó thực hiện một nhiệm vụ nhất định. Những gì các nhà khoa học đã phát hiện (cho đến nay) là các phần khác nhau của tiểu não của bạn hoạt động nhiều hơn tùy thuộc vào những gì bạn đang làm vào thời điểm đó. Họ cũng phát hiện ra rằng tiểu não của bạn đóng một vai trò trong cảm xúc và cách bạn đưa ra quyết định.

Bạn có thể sống mà không có tiểu não?

Có những trường hợp những người sinh ra đã không có tiểu não. Tình trạng này là cực kỳ hiếm. Nhiều người chỉ mắc phải một số khó khăn nhỏ. Họ vẫn có thể đi bộ và có cuộc sống ít nhiều giống với bất kỳ ai khác. Những người khác có các triệu chứng nghiêm trọng và sẽ cần được chăm sóc y tế liên tục trong suốt cuộc đời.

Mọi người cũng có thể sống sót sau chấn thương hoặc bệnh lý làm tổn thương tiểu não của họ, nhưng thường gặp các vấn đề lâu dài hoặc vĩnh viễn.

Một số thông tin thú vị về tiểu não

Tế bào thần kinh là những tế bào chuyên biệt tạo nên hệ thống thần kinh của bạn, bao gồm não, tủy sống và tất cả các dây thần kinh. Tiểu não của bạn chỉ chiếm khoảng 10% bộ não về lượng không gian mà nó chiếm. Tuy nhiên, nó chứa khoảng một nửa số tế bào thần kinh trong toàn bộ cơ thể của bạn.

Tiểu não của bạn cũng vô cùng nhỏ gọn. Mô não tạo nên tiểu não của bạn là một tấm được gấp lại giống như đàn accordion. Nếu được đặt trên mặt phẳng, nó sẽ dài hơn 3 feet một chút và rộng 4 inch (1 mét x 10 cm).

GIẢI PHẪU HỌC

Tiểu não nằm ở đâu?

Tiểu não nằm bên trong đầu, ngang với tai. So với đến phần còn lại của bộ não của bạn, nó nằm ở dưới cùng và nằm ngay phía trên vị trí cổ tiếp xúc với hộp sọ.

Nó trông như thế nào?

Tiểu não của bạn tạo thành hình nửa vòng tròn xung quanh thân não, kết nối não với tủy sống. Nó có một loạt các rãnh ngang từ trên xuống dưới.

Nó có màu gì?

Tiểu não của bạn có màu xám hồng.

Kích thước như thế nào?

Tiểu não trung bình của người trưởng thành rộng khoảng 4,5 inch (11,5 cm). Ở giữa, nó dài từ 1 inch đến 1,5 inch (3 cm - 4 cm). Ở các cạnh, nó dài từ 2 inch đến 2,5 inch (5 cm - 6 cm).

Tiểu não nặng bao nhiêu?

Tiểu não trung bình của người trưởng thành nặng từ 4,8 ounce đến 6 ounce (136 gram - 169 gram).

CÁC TÌNH TRẠNG VÀ RỐI LOẠN

Những tình trạng và rối loạn phổ biến gặp phải ở tiểu não là gì?

Bất kỳ tình trạng nào có thể ảnh hưởng đến não của bạn đều có thể ảnh hưởng đến tiểu não của bạn. Một số ví dụ bao gồm:

  • Mất điều hòa (đây vừa là một triệu chứng vừa là một nhóm bệnh).

  • Rối loạn bẩm sinh (tình trạng bạn mắc phải khi sinh ra, chẳng hạn như dị tật Chiari).

  • Các tình trạng miễn dịch và viêm nhiễm (một ví dụ về trường hợp này là bệnh đa xơ cứng).

  • Rối loạn di truyền (tình trạng bạn mắc phải khi sinh ra mà bạn thừa hưởng từ một hoặc cả hai cha mẹ, chẳng hạn như bệnh Wilson).

  • Nhiễm trùng (có thể xảy ra do vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng và nấm).

  • Thiếu hụt vitamin và các vấn đề dinh dưỡng (chẳng hạn như mức vitamin B12 thấp).

  • Đột quỵ.

  • Ung thư.

  • Sinh ra không có tiểu não.

Các dấu hiệu hoặc triệu chứng phổ biến của các tình trạng gặp phải ở tiểu não của bạn?

Nhiều triệu chứng có thể xảy ra với các tình trạng ảnh hưởng đến tiểu não của bạn. Một số triệu chứng phổ biến nhất bao gồm:

  • Rối loạn cảm xúc: Các vấn đề với tiểu não của bạn có thể ảnh hưởng đến khả năng nói rõ ràng của bạn.

  • Mất điều hòa: Đây là tình trạng mất khả năng phối hợp. Nó có thể khiến bạn trở nên vụng về, gây ra các vấn đề về thăng bằng hoặc khó sử dụng tay cho các công việc thông thường.

  • Chóng mặt.

  • Tê liệt: Điều này có thể ảnh hưởng đến các bộ phận khác nhau của cơ thể bạn.

  • Rung hoặc run: Mất phối hợp cơ có thể khiến các bộ phận của cơ thể bị run, đặc biệt là tay.

  • Các vấn đề về thị lực: Tiểu não của bạn đóng một vai trò kiểm soát mắt của bạn và cách bộ não xử lý những gì bạn nhìn thấy. Các tình trạng ảnh hưởng đến tiểu não của bạn có thể gây ra nhìn đôi hoặc các vấn đề khác.

Các xét nghiệm thông thường để kiểm tra sức khỏe của tiểu não?

Nhiều loại xét nghiệm có thể giúp chẩn đoán các tình trạng gặp phải ở tiểu não của bạn, bao gồm:

  • Xét nghiệm máu (những xét nghiệm này có thể tìm kiếm bất cứ điều gì từ vấn đề về hệ thống miễn dịch đến các chất độc, đặc biệt là một số kim loại nhất định như đồng).

  • Xét nghiệm di truyền.

  • Chụp cộng hưởng từ (MRI).

  • Chọc dò cột sống (thắt lưng).

Các phương pháp điều trị thông thường cho bệnh lý tiểu não?

Các phương pháp điều trị các tình trạng ảnh hưởng đến tiểu não của bạn phụ thuộc hoàn toàn vào các tình trạng bệnh. Chúng có thể bao gồm từ thuốc kháng sinh cho các bệnh nhiễm trùng vi khuẩn đến xạ trị và hóa trị cho các khối u não. Không có một thước đo phù hợp nào để điều trị các vấn đề gặp phải ở tiểu não của bạn.

CHĂM SÓC

Thay đổi lối sống – mẹo đơn giản để giữ cho cơ quan khỏe mạnh?

Bạn có thể làm một số việc để ngăn ngừa tổn thương tiểu não hoặc tránh gặp phải các tình trạng ảnh hưởng đến tiểu não.

  • Có một chế độ ăn uống cân bằng. Sự thiếu hụt các loại vitamin nhất định, đặc biệt là vitamin B12, có thể ảnh hưởng đến tiểu não của bạn và gây ra các vấn đề lớn.

  • Đừng bỏ qua các bệnh nhiễm trùng. Đảm bảo điều trị một số loại nhiễm trùng nhanh chóng, đặc biệt là nhiễm trùng mắt. Khi những bệnh nhiễm trùng này lây lan đến não của bạn, chúng có thể trở nên nghiêm trọng hoặc thậm chí gây chết người.

  • Uống thuốc theo đúng chỉ định. Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến não của bạn, bao gồm cả tiểu não. Dùng thuốc theo quy định có thể giúp tránh những điều này. Nếu bạn nhận thấy các triệu chứng mới có thể liên quan đến não của mình, bạn nên nói chuyện với bác sĩ của mình ngay lập tức.

  • Mang thiết bị an toàn khi cần thiết. Chấn thương ở đầu và cổ có thể ảnh hưởng đến tiểu não của bạn. Mang thiết bị an toàn trong các hoạt động làm việc và vui chơi có thể giúp bảo vệ não của bạn khỏi những loại chấn thương này.

LƯU Ý

Tiểu não là một phần quan trọng của não và khi khoa học tìm hiểu về nó ngày rõ ràng hơn, thì chức năng của tiểu não càng quan trọng hơn. Những cải tiến trong công nghệ và hiểu biết y tế đồng nghĩa với việc các bác sĩ có thể chẩn đoán và điều trị tốt hơn nhiều tình trạng gặp phải ở tiểu não. Tuy nhiên, sẽ cần nhiều nghiên cứu khoa học hơn nữa để giải mã đầy đủ bí mật của tiểu não (phần nhỏ, nhưng mạnh mẽ - trong bộ não của bạn).

 

Có thể bạn quan tâm?
THỂ HANG

THỂ HANG

Thể hang là một trong hai hình trụ ở dương vật, chứa đầy máu để tạo ra sự cương cứng. Nếu bạn bị đau, các vấn đề về tiết niệu hoặc các vấn đề trong việc duy trì sự cương cứng, hãy đến bác sĩ.
administrator
VÕNG MẠC

VÕNG MẠC

Võng mạc là cầu nối quan trọng giữa ánh sáng đi vào mắt và hình ảnh bạn nhìn thấy. Các tế bào đặc biệt trong võng mạc của bạn phản ứng với ánh sáng và truyền tín hiệu đến não để chúng ta nhìn thế giới xung quanh. Nói chuyện với bác sĩ của bạn ngay lập tức nếu bạn nhận thấy bất kỳ thay đổi nào đối với thị lực của mình.
administrator
DÂY HÃM QUY ĐẦU

DÂY HÃM QUY ĐẦU

Dây hãm quy đầu là một dải mô nối bao quy đầu với quy đầu. Đôi khi nó có thể kéo đầu dương vật của bạn xuống. Dây hãm này cũng có thể bị rách.
administrator
ĐỘNG MẠCH ĐÙI

ĐỘNG MẠCH ĐÙI

Động mạch đùi là mạch máu chính cung cấp máu cho phần dưới cơ thể của bạn. Nó bắt đầu ở đùi trên, gần háng của bạn và chạy xuống phía sau đầu gối. Chức năng của động mạch đùi và các nhánh của nó là cung cấp máu cho phần dưới cơ thể. Các mô trong phần dưới của cơ thể chúng ta cần máu để lấy oxy và chất dinh dưỡng.
administrator
KHỚP MU

KHỚP MU

Khớp mu là một khớp nối giữa xương chậu trái và xương chậu phải của chúng ta. Nó giúp xương chậu của bạn hấp thụ một phần trọng lượng từ phần trên cơ thể trước khi nó truyền xuống phần dưới của chúng ta. Nó cũng giúp tách xương chậu của bạn để chuẩn bị cho quá trình sinh con qua đường âm đạo.
administrator
MOTILIN

MOTILIN

Motilin là một loại hormone có vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa. Hormone này kích hoạt các cơn co thắt cơ trong ruột non của chúng ta. Những cơn co thắt này giúp vận chuyển thức ăn từ ruột non đến ruột già của bạn. Motilin cũng đóng một vai trò trong việc kiểm soát việc giải phóng insulin và kích hoạt các tín hiệu đói của cơ thể bạn.
administrator
TUYẾN LỆ

TUYẾN LỆ

Tuyến lệ là một tuyến nhỏ, hình quả hạnh nằm ở góc trên, ngoài của hốc mắt, gần song song với mép ngoài của lông mày. Nó tạo ra phần nước mắt. Nước mắt có ba lớp - nước, chất nhờn và lớp dầu. Nước mắt cần thiết để giữ ẩm cho bề mặt mắt, rửa sạch bụi bẩn và mảnh vụn, đồng thời giúp khúc xạ ánh sáng. Một số bệnh nhiễm trùng và các yếu tố có thể dẫn đến viêm tuyến lệ. Tình trạng viêm đó có thể đóng một vai trò trong bệnh khô mắt (DED), một tình trạng ảnh hưởng và gây ra bởi các vấn đề về chất lượng, số lượng và quá trình chảy nước mắt. Nếu không được bôi trơn đầy đủ, mắt có thể đỏ và có cảm giác bị kích thích, bỏng rát (một dấu hiệu của bệnh khô mắt).
administrator
HỆ THẦN KINH SOMA

HỆ THẦN KINH SOMA

Hệ thống thần kinh soma của bạn là một phần nhỏ của hệ thống thần kinh ngoại vi (là tất cả hệ thống thần kinh ngoại trừ não và tủy sống của chúng ta). Hệ thống thần kinh soma của chúng ta cho phép di chuyển và kiểm soát các cơ trên khắp cơ thể. Nó cũng cung cấp thông tin từ 4 giác quan của bạn - khứu giác, thính giác, vị giác và xúc giác – tới não của chúng ta.
administrator