XẸP ĐỐT SỐNG

daydreaming distracted girl in class

XẸP ĐỐT SỐNG

Xẹp đốt sống (VCF) xảy ra khi khối xương hoặc thân đốt sống trong cột sống bị xẹp xuống, có thể dẫn đến đau dữ dội, biến dạng và mất chiều cao. Những vết xẹp này thường xảy ra ở cột sống ngực (phần giữa của cột sống), đặc biệt là ở phần dưới.

Xẹp đốt sống gây nhiều biến chứng nghiêm trọng mà nguyên nhân chủ yếu do tình trạng loãng xương gây ra

 

Nguyên nhân

Ở những người bị loãng xương nặng ( xương yếu, giòn), VCF có thể do các hoạt động đơn giản hàng ngày gây ra, chẳng hạn như bước ra khỏi vòi hoa sen, hắt hơi mạnh hoặc nâng một vật nhẹ. 

Ở những người bị loãng xương trung bình, thường phải chịu thêm lực hoặc chấn thương, chẳng hạn như ngã hoặc cố gắng nâng một vật nặng mới gây ra tình trạng xẹp đốt sống. 

VCF là loại gãy xương phổ biến nhất ở bệnh nhân loãng xương, ảnh hưởng đến khoảng 750.000 người hàng năm. Mặc dù phổ biến hơn nhiều ở phụ nữ, nhưng VCF cũng là một mối quan tâm lớn về sức khỏe đối với nam giới lớn tuổi.

Những người đã có một lần VCF do loãng xương có nguy cơ duy trì VCF thứ hai cao gấp 5 lần. Đôi khi, VCF có thể xuất hiện với các triệu chứng nhỏ hoặc không có triệu chứng nhưng vẫn có nguy cơ xảy ra thêm các vị trí xẹp đốt sống khác.

Các khối u di căn được coi là nguyên nhân ở những bệnh nhân dưới 55 tuổi, không có tiền sử chấn thương hoặc chỉ bị chấn thương nhẹ. Xương cột sống là nơi phổ biến cho nhiều loại ung thư di căn. Ung thư có thể gây ra sự phá hủy một phần của đốt sống, làm xương yếu đi cho đến khi nó xẹp xuống.

 

Triệu chứng

Các triệu chứng lâm sàng chính của VCF có thể bao gồm bất kỳ triệu chứng nào sau đây, đơn lẻ hoặc kết hợp:

  • Đau lưng đột ngột

  • Cơn đau tăng lên khi đứng hoặc đi bộ

  • Cơn đau giảm đi khi nằm ngửa

  • Cột sống bị hạn chế cử động

  • Giảm chiều cao

  • Biến dạng và tàn tật

Khi nào & Làm thế nào để tìm kiếm sự chăm sóc y tế

Bạn nên đến gặp bác sĩ để đánh giá tình trạng đau lưng nếu:

  • Bạn trên 65 tuổi hoặc dưới 12 tuổi

  • Cơn đau dễ dàng nhận thấy khi hoạt động và thường giảm đi khi nằm thẳng

  • Sụt cân không mong muốn

  • Bạn đã hoặc đang bị ung thư

Tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào sau đây ngoài đau lưng:

  • Mất kiểm soát ruột và bàng quang

  • Đau dữ dội, tê hoặc yếu tại cột sống

  • Sốt cao

 

Kiểm tra & chẩn đoán

Trong khi chẩn đoán thường có thể được thực hiện thông qua tiền sử và khám sức khỏe, chụp X-quang đơn giản, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) có thể giúp xác định chẩn đoán, dự đoán tiên lượng và xác định lựa chọn điều trị tốt nhất cho bệnh nhân.

  • X-ray: Chẩn đoán tia X tạo ra một hình ảnh của một bộ phận của cơ thể và có thể hiển thị cấu trúc của đốt sống và các khớp. Nó cũng cho thấy sự liên kết của xương, thoái hóa đĩa đệm và các gai xương có thể gây kích thích các rễ thần kinh.

  • Chụp CT hoặc CAT: Hình ảnh chẩn đoán được tạo sau khi máy tính đọc tia X; có thể cho thấy hình dạng, kích thước của ống sống và các cấu trúc xung quanh nó. Xét nghiệm này có thể được thực hiện cùng với chụp tủy đồ của cột sống để cung cấp thêm thông tin về tình trạng xương. 

  • MRI: Một xét nghiệm chẩn đoán tạo ra hình ảnh 3-D cấu trúc cơ thể có thể cho thấy tủy sống, rễ thần kinh và các vùng xung quanh, cũng như phì đại, thoái hóa và các khối u.

  • Chẩn đoán DXA/DEXA hoặc đo mật độ xương: Xét nghiệm này là tiêu chuẩn được thiết lập để đo mật độ khoáng của xương và có thể xác định xem có tồn tại loãng xương hay không. DEXA scan có thể phát hiện những thay đổi nhỏ trong khối lượng xương. Quá trình quét cột sống, hông hoặc toàn bộ cơ thể chỉ cần vài phút.

 

Điều trị

Điều trị không phẫu thuật

Thông thường, những người bị đau do xẹp đốt sống được điều trị bằng cách giảm các hoạt động vận động, dùng thuốc, nẹp hoặc phẫu thuật xâm lấn cột sống.

Thuốc giảm đau không kê đơn thường có hiệu quả giảm đau. Cả acetaminophen và thuốc chống viêm không steroid (NSAID) thường được khuyến cáo. Thuốc giãn cơ và thuốc chữa đau dây thần kinh / xương thường được kê đơn để điều trị tình trạng xẹp đốt sống. Ngoài ra, opioid chỉ nên được sử dụng trong thời gian rất ngắn (1-2 tuần) đối với cơn đau cấp tính.

Nẹp lưng có thể được cung cấp nhằm để hạn chế chuyển động của đốt sống bị xẹp.

Khi các lựa chọn điều trị trên không hiệu quả, hai thủ thuật xâm lấn tối thiểu, được gọi là tạo hình đốt sống và tạo hình cột sống, có thể được coi là lựa chọn điều trị cần thiết cho người bị xẹp đốt sống.

Phẫu thuật

Phẫu thuật tạo hình đốt sống có thể được thực hiện với thuốc gây tê cục bộ và tiêm tĩnh mạch (IV) hoặc gây mê toàn thân. Phẫu thuật được tiến hành bằng cách sử dụng một cây kim nhỏ chứa xi măng xương acrylic tiêm vào đốt sống bị xẹp. Xi măng cứng lại trong vòng vài phút sẽ tăng cường và ổn định các đốt sống bị xẹp.

Những bệnh nhân có các tình trạng sau đây có thể được xem xét để phẫu thuật tạo hình đốt sống hoặc tạo hình cột sống:

  • VCF gây loãng xương ở bất kỳ vùng nào của cột sống đã xuất hiện hơn hai tuần, gây đau vừa đến nặng và không đáp ứng với điều trị khác ngoài phẫu thuật

  • Di căn đau đớn và đa u tủy

  • U máu ở đốt sống gây đau (khối u mạch máu lành tính, dị dạng bao gồm các mạch máu mới hình thành)

  • Bệnh u xương đốt sống (một tình trạng do cung cấp máu kém cho một vùng xương, gây chết xương)

  • Đã phẫu thuật phần thân đốt sống yếu do bệnh lý trước đây

Bệnh nhân có bất kỳ tiêu chuẩn nào sau đây không nên phẫu thuật bao gồm:

  • VCF đã được chữa lành hoàn toàn hoặc đang đáp ứng hiệu quả với các liệu pháp ngoài phẫu thuật

  • VCF đã xuất hiện hơn một năm

  • Hơn 80-90% thân đốt sống bị xẹp

  • Cong vẹo cột sống, chẳng hạn như cong vẹo cột sống hoặc gù vẹo cột sống, là do các nguyên nhân khác ngoài loãng xương

  • Hẹp cột sống hoặc đĩa đệm bị thoát vị có chèn ép dây thần kinh hoặc tủy sống và mất chức năng thần kinh không liên quan đến VCF

  • Rối loạn đông máu không được điều trị (một tình trạng ảnh hưởng đến khả năng đông máu)

  • Viêm tủy xương (tình trạng viêm của xương và tủy xương, thường do nhiễm vi khuẩn)

  • Viêm đĩa đệm (viêm không do vi khuẩn của đĩa đệm)

  • Tổn thương đáng kể của ống sống do mảnh xương hoặc khối u cản trở

Tỷ lệ biến chứng đối với tạo hình đốt sống và tạo hình cột sống được ước tính là dưới 2% đối với VCF do loãng xương và lên đến 10% đối với VCF liên quan đến khối u ác tính. Lợi ích của phẫu thuật luôn phải được cân nhắc cẩn thận với rủi ro của nó. Mặc dù một tỷ lệ lớn bệnh nhân cho biết giảm đau đáng kể sau các thủ thuật này, nhưng không có gì đảm bảo rằng phẫu thuật sẽ có thể áp dụng cho hầu hết tất cả mọi người.

 

 

 
Có thể bạn quan tâm?
ĐAU DÂY THẦN KINH CHẨM

ĐAU DÂY THẦN KINH CHẨM

administrator
VÔI HÓA CỘT SỐNG

VÔI HÓA CỘT SỐNG

administrator
VIÊM TẮC ỐNG DẪN TINH

VIÊM TẮC ỐNG DẪN TINH

administrator
BỆNH THẤP TIM

BỆNH THẤP TIM

administrator
VIÊM XƯƠNG

VIÊM XƯƠNG

administrator
TẮC TIA SỮA

TẮC TIA SỮA

administrator
HỘI CHỨNG CARCINOID

HỘI CHỨNG CARCINOID

administrator
VIÊM ÂM ĐẠO

VIÊM ÂM ĐẠO

administrator