BÍ KỲ NAM

Bí kỳ nam, hay còn được biết đến với những tên gọi: Cây tổ kiến, kỳ nam kiến, kiên lỳ nam, kì nam gai,... Sở dĩ loại cây này có tên gọi trong dân gian là cây tổ kiến bởi đây là một loài cây sống cộng sinh với kiến. Các lỗ nhỏ trong thân cây là do kiến làm tổ, đục thân cây mà thành. Cây gồm hai loại là lá rộng và lá hẹp, thân có gai chỉ khác nhau về hình dạng còn công dụng tương tự nhau. Để bạn đọc hình dung rõ hơn về vị thuốc Nam quý này, dưới đây là những thông tin chi tiết nhất bạn có thể tham khảo.

daydreaming distracted girl in class

BÍ KỲ NAM

Đặc điểm tự nhiên

Bí kỳ nam là một giống cây phụ sinh, cộng sinh với kiến. Thân cây phình to thành củ lớn với mặt ngoài sần sùi. Lá cây mọc đối nhau. đầy lá tù, gốc thuôn, bề mặt ở trên lá màu xanh đậm, bề mặt dưới có màu nhạt hơn. Phần phiến lá lớn và nhẵn bóng. Các lá kèm thường có xu hướng rụng sớm. 

Từ thân củ mọc ra những rễ nhỏ phía dưới và một vài cành mang lá ở phía trên. Cành ngắn, mập, màu nâu.

Hoa màu trắng, không có cuống, mọc tụ thành 4-5 cái ở ngay nách lá

Quả nhỏ, hình trụ, hơi thuôn dài, khi quả chín có màu vàng cam

Cây ra hoa từ tháng 5 đến tháng 6, Mùa quả rơi vào khoảng từ tháng 12 đến tháng 1.

Cây mọc trong tự nhiên hiếm có và chỉ tìm thấy ở các tỉnh miền Nam nước ta, nhiều nhất là Tây Nguyên, Kon Tum, Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Nông,…Cây đã được đưa vào sách đỏ Việt Nam để lưu ý bảo tồn.

Loại cây này thường mọc hoang trên thân các cây gỗ trong rừng thứ sinh, được tìm nhiều nhất trên thân cây dầu trà beng.

Bộ phần dùng, thu hái, chế biến

Bộ phận dùng: Khi phát hiện, người dân thường nhổ nguyên cây, cắt tỉa cành, lá và bỏ rễ, lấy phần thân phình to hay nhiều người gọi là phần củ để bào chế làm dược liệu

Thu hái: Dược liệu được thu hái quanh năm ở khu vực rừng thứ sinh.

Chế biến: Sau khi chúng ta thu hoạch củ xong, mang đi rửa cho sạch hết bụi bẩn bên ngoài rồi chẻ củ kỳ nam ra làm đôi hoặc làm 3 hay 4 tùy thích, phủi cho sạch bụi và kiến sống ở bên trong củ.

Sau khi sơ chế sạch thì ta thái củ ra thành từng lát, mang đi phơi nắng đến khi nào gần khô thì ta có thể mang đến chỗ có bóng râm, mát để phơi tiếp tục cho đến khi hoàn toàn khô là được. Khi muốn sử dụng, ta có thể mang lát bí kỳ nam đã phơi khô trụng sơ qua nước sôi rồi mang đi sao vàng. 

Bảo quản dược liệu trong túi, để nơi khô ráo, tránh mối mọt và ẩm mốc.

Thành phần hóa học

Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, thành phần chính của dược liệu gồm hoạt chất ancaloit, flavonoid, muối vô cơ cùng các thành phần khác.

Tác dụng

+Tác dụng làm giảm đau nhanh chóng, chống sưng tấy, tiêu viêm hiệu quả.

+Có tác dụng bảo vệ gan khỏi các tác nhân độc hại làm gan bị tổn thương, suy yếu chức năng gan, đồng thời phục hồi lại chức năng gan bị tổn thương

+Tác dụng như một chất kháng sinh tự nhiên: Kháng khuẩn, kháng viêm, chống oxi hóa, chống dị ứng, chống độc, ngăn ngừa hình thành xơ vữa động mạch,...

Công dụng

Dược liệu có vị ngọt nhẹ, tính bình và có các công dụng sau đây:

+Hỗ trợ điều trị viêm gan, đau gan, suy giảm chức năng gan, vàng da.

+Điều trị các bệnh về đau nhức gân xương, thấp khớp, bong gân.

+Hỗ trợ điều trị đau bụng, tiêu chảy, ăn uống kém.

+Tác dụng tiêu viêm kháng sinh, lợi tiểu, sát trùng, tiêu viêm.

+Tác dụng bồi bổ cơ thể.

+Tác dụng điều bị bệnh sốt rét.

+Hỗ trợ điều trị bệnh thận.

+Tác dụng kháng khuẩn trên nhiều chủng vi khuẩn khác nhau, nhất là các vi khuẩn đường ruột gây tiêu chảy

Liều dùng

Dược liệu bí kỳ nam thường được sử dụng dưới dạng thuốc sắc với liều khuyến cáo cho một ngày là khoảng từ 6 – 12g. Tuy nhiên, tùy thuộc vào từng bài thuốc cùng với sự kết hợp vị thuốc khác mà có thể điều chỉnh cho phù hợp.

Lưu ý khi sử dụng

Không nên tự ý sử dụng, mà cần sử dụng theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ.

 

Có thể bạn quan tâm?
BA ĐẬU

BA ĐẬU

Ba đậu là loại dược liệu quý nên dùng cẩn thận. Bên cạnh đó, còn có tên gọi khác là Ba thục (Bản Kinh), Cương tử (Lôi Công Bào Chích Luận), Ba đậu sương, Ba sương (Đông Dược Học Thiết Yếu), Ba đậu sương tử…
administrator
BÁN CHI LIÊN

BÁN CHI LIÊN

Bán chi liên, hay còn được biết đến với những tên gọi: Hoàng cầm rau, tử liên thảo, nha loát thảo, hiệp điệp,… Càng ngày người dân ta càng phải đối mặt với căn bệnh ung thư nhiều hơn, vì vậy nền Đông y cũng không ngừng phát triển nghiên cứu những dược liệu có tác dụng hỗ trợ chữa trị căn bệnh này. Bách chi liên cũng là một trong những loại cây có tác dụng chữa trị ung thư hiệu quả.
administrator
CÂY SỮA

CÂY SỮA

Cây sữa, hay còn được biết đến với những tên gọi: Cây hoa sữa, mồng cua, mò cua, mùa cua. Cây sữa hay còn được biết đến với cái tên quen thuộc là cây hoa sữa. Một loài cây vô cùng quen thuộc với người dân Việt Nam. Chúng được trồng ven khắp các đường đi trên phố. Cây hoa sữa có một mùi hương rất đặc trưng và sẽ có một số người dị ứng với mùi của nó. Không chỉ với công dùng là một loại cây bóng mát, cây còn là dược liệu thường được sử dụng để điều trị bệnh hiệu quả. Cây sữa có tác dụng phát hãn, chỉ thống, thông kinh, bình suyễn, tiêu tích và trừ đờm. Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về đặc điểm, công dụng và cách dùng của dược liệu này.
administrator
LƯỢC VÀNG

LƯỢC VÀNG

Cây Lược vàng có nguồn gốc từ Mexico và du nhập vào Việt Nam từ những năm 90 của thập kỷ trước. Công dụng của cây Lược vàng ban đầu sử dụng để làm cảnh, sau đó được sử dụng để làm thuốc & ngày càng trở nên phổ biến ở Việt Nam. Tác dụng chữa bệnh của cây Lược vàng bao gồm đối với các bệnh như viêm loét dạ dày - tá tràng.
administrator
VÀNG ĐẮNG

VÀNG ĐẮNG

Vàng đắng (Coscinium fenestratum) là một loài cây thuộc họ Tiết dê (Menispermaceae), phân bố ở Nam Á và Đông Nam Á. Cây có tên tiếng Anh là "tree turmeric" và được sử dụng trong y học truyền thống để chữa các bệnh như tiêu chảy, sốt rét, viêm gan, và rối loạn tiêu hóa. Thành phần hoạt chất chính của Vàng đắng là alkaloid berberin. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về Vàng đắng và những công dụng của dược liệu này nhé.
administrator
SÂU BAN MIÊU

SÂU BAN MIÊU

Sâu ban miêu là loại bọ cánh cứng, thân đen, hoặc xanh lụ xen kẽ đỏ, vàng hoặc cam. Thân hình nhỏ, chiều dài cơ thể khoảng 1.5 – 3.0 cm, chiều ngang cơ thể khoảng 0.4 – 0.6 cm, đầu hình tim, có một rãnh nhỏ dọc ở giữa đầu và thân, thân có 11 đốt, râu đen hình sợi ngắn. Nơi tiếp nối giữa đầu và ngực có một chỗ thắt lại, ngực cũng có một rãnh dọc, bụng tròn dài.
administrator
ỔI

ỔI

Ổi là một loại cây trồng quen thuộc và rất phổ biến trên khắp thế giới, được biết đến như một loại trái cây giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, ít ai biết rằng Ổi cũng được sử dụng như một dược liệu quý trong Y học cổ truyền và hiện đại. Với những đặc tính tốt cho sức khỏe của mình, Ổi đang được quan tâm nhiều hơn trong việc chữa bệnh và cải thiện sức khỏe.
administrator
MẦM ĐẬU NÀNH

MẦM ĐẬU NÀNH

Đối với chị em phụ nữ, Mầm đậu nành đã không còn quá xa lại bởi những tác dụng mà tuyệt vời mà nó mang lại. Mầm đậu nành là hạt Đậu nành sau khi được ủ nảy mầm. Không chỉ là một loại thực phẩm khá phổ biến ở các quốc gia, mầm đậu nành được ví như món quà dành cho hệ nội tiết của các chị em, đặc biệt với những người phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh. Các sản phẩm chăm sóc sắc đẹp và thực phẩm bổ sung được sản xuất từ Mầm đậu nành ngày càng trở nên phổ biến trên thị trường.
administrator