CÚC BÁCH NHẬT

Cúc bách nhật, loại dược liệu được cho là có vị ngọt, tính bình giúp hạ huyết áp, trị tiêu lỏng ở trẻ em, chữa hen suyễn, giảm ho. Vị thuốc này thường được sử dụng uống đơn lẻ hoặc dùng kết hợp với các thảo dược khác với liều lượng từ 6 – 12g.

daydreaming distracted girl in class

CÚC BÁCH NHẬT

Giới thiệu về dược liệu

Cúc bách nhật, loại dược liệu được cho là có vị ngọt, tính bình giúp hạ huyết áp, trị tiêu lỏng ở trẻ em, chữa hen suyễn, giảm ho. Vị thuốc này thường được sử dụng uống đơn lẻ hoặc dùng kết hợp với các thảo dược khác với liều lượng từ 6 – 12g.

  • Tên gọi khác: Bách nhật bạch, Nở ngày, Thiên kim hồng, Hoa bi, Bách nhật hồng, Bạch nhật, Thiên nhật hồng.

  • Tên khoa học: Gomphrena globosa

  • Họ: Dền – Amaranthaceae

Đặc điểm của cây thuốc

Cúc bách nhật là cây thân thảo sống hàng năm. Thân cây này nhỏ, phân nhánh và hình trụ, vỏ ngoài thô, màu hoa cà, màu xanh lam. Chiều cao trung bình của cây trưởng thành khoảng 40-60 cm.

Bên ngoài cơ thể có lông mềm. Cành hơi vuông. Cả thân và cành đều bị chẻ đốt. Các đốt có xu hướng lớn hơn các bộ phận thân. Lá cúc là loại lá đơn, đầu nhọn hoặc hơi cùn. Các lá mọc đối nhau ở hai bên cành hay gốc. Cuống lá ngắn, khoảng 0,5-1 cm. Phần trên và phần dưới được bao phủ bởi những sợi lông nhỏ. Các lá dài 5-10 cm, rộng 2-5 cm. Các lá có phiến lá hình trứng.

Hoa cúc có nhiều màu sắc khác nhau. Nó có thể có màu trắng, tím, đỏ hoặc hồng. Đường kính hoa từ 1,5-2 cm.

Bộ phận dùng, thu hái, chế biến

Loại cây này được tìm thấy ở hầu hết các nước nhiệt đới, nhiều nhất phải kể đến Việt Nam hoặc Trung Quốc. Cây cúc bách nhật được trồng làm cảnh hoặc mọc hoang.

Bộ phận sử dụng làm thuốc

Cụm hoa là bộ phận có giá trị dược liệu cao của cúc bách nhật, được sử dụng làm thuốc chữa bệnh trong y học cổ truyền.

Thu hái – Tiền xử lý

Bông hoa được hái mang về rửa sạch, phơi hoặc sấy cho đến khi khô hẳn, chúng thường được thu hái vào mùa Hạ hoặc mùa Thu.

Thành phần hóa học

Nghiên cứu thành phần của cụm hoa cúc bách nhật, các nhà khoa học chiết được một số chất như: Izoamaranthin, betaxyamin và amanthin. Riêng betaxyamin bao gồm các loại:

  • GomphreninI

  • Gomphrenin II

  • Gomphrenin III

  • Gomphrenin V

  • Gomphrenin VI

Cúc bách nhật là một loại hoa không những được sử dụng để làm cảnh mà còn là loại dược liệu rất có ích

Tác dụng - Công dụng

Tính vị

  • Tính bình

  • Vị ngọt

Tác dụng dược lý của cúc bách nhật

Dược liệu cúc bách nhật có công dụng làm mát tạng can, tán ứ, giảm ho, hạ áp, làm sáng mắt, bình suyễn.

Chủ trị

Cúc bách nhật được sử dụng trong điều trị các bệnh lý sau:

  • Ho

  • Viêm phế quản

  • Huyết áp cao

  • Viêm loét da

  • Hen suyễn

  • Đau đầu do phong hỏa

  • Bệnh kiết lỵ

  • Suy giảm thị lực

  • Chướng bụng, tiêu lỏng ở trẻ em

Cách dùng - Liều dùng

Mỗi ngày từ 6 – 12g tùy theo đối tượng và mục đích trị bệnh

Bài thuốc sử dụng cúc bách nhật

Chữa trẻ em hay khóc về đêm

  • Đem sắc hỗn hợp cụm hoa cúc bách nhật 5g, xác ve sầu 3g, cúc hoa 2g. Có thể thêm ít đường cho dễ uống.

Chữa ho, ho ra máu, ho lao, ho gà

  • Đem sắc hỗn hợp cụm hoa cúc bách nhật 10g, long nha thảo 9g để sử dụng.

Chữa tình trạng hen suyễn, viêm khí phế quản

  • Đem sắc thành bột hỗn hợp cụm hoa cúc bách nhật 6g, bảy lá 1 hoa 6g, lá nhót 10g, tỳ bà diệp 6g sử dụng 2 lần uống trong ngày.

Chữa mắt mờ, mắt đỏ sưng đau, trẻ em kinh phong

  • Đem sắc hỗn hợp cụm hoa cúc bách nhật 15g, cầu đàng 15g, cương tầm 6g, cúc hoa 2g. Có thể dùng độc vị hoa 2g sắc uống để chữa mắt mờ, trẻ em kinh phong.

Lưu ý

Không dùng cúc bách nhật cho:

  • Đối tượng bị dị ứng với một trong các thành phần của cúc bách nhật

  • Người bị huyết áp thấp

 

Có thể bạn quan tâm?
TRÂM BẦU

TRÂM BẦU

Trâm bầu (Combretum quadrangulare) là một loại cây thuộc họ Sắn (Combretaceae) có nguồn gốc từ Đông Nam Á và Nam Á. Trâm bầu thường được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị một số bệnh lý như sốt, đau đầu, đau cơ, đau nhức xương khớp, chứng viêm đường tiết niệu, và các vấn đề về tiêu hóa. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về dược liệu Trâm Bầu cũng như những cách sử dụng nó tốt nhất nhé.
administrator
CÂU ĐẰNG

CÂU ĐẰNG

Câu đằng (Uncaria rhynchophylla) là một loại thực vật dược liệu có nguồn gốc từ châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Thực vật này được sử dụng trong Y học để điều trị nhiều bệnh khác nhau như đau đầu, chóng mặt, tiểu đường và bệnh Parkinson. Câu đằng còn được nghiên cứu cho tác dụng chống oxy hóa và chống viêm, cũng như giảm căng thẳng và lo âu. Trong đó, thành phần chính của Câu đằng là alkaloid và phenolic.
administrator
TẦM BÓP

TẦM BÓP

Tầm bóp (Physalis angulata) là một loại thực vật được sử dụng như một dược liệu quý trong Y học cổ truyền. Thường được tìm thấy ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới, tầm bóp có thân thảo và cao khoảng 1,2m, với các lá tròn hoặc hình tim, có lông mịn ở mặt dưới. Trái của tầm bóp được bao phủ bởi một vỏ bọc giống như giấy lồng, bên trong là những quả trứng hoặc hình cầu màu vàng, chứa nhiều hạt nhỏ màu nâu đen. Tầm bóp có nhiều tác dụng trong việc chữa bệnh, được sử dụng để điều trị các vấn đề về tiêu hóa, sỏi thận, viêm đường tiết niệu, giảm đau, đau khớp và rối loạn tiền đình.
administrator
MƯỚP TÂY

MƯỚP TÂY

Mướp tây hay còn gọi là Đậu bắp, vốn dĩ là một loại thực vật không còn xa lạ gì với mọi người. Không chỉ là món ăn đầy chất dinh dưỡng trong các bữa cơm của người dân Việt Nam. Mướp tây còn là một loài dược liệu với nhiều tác dụng chữa bệnh rất hiệu quả. Mướp tây chứa một lượng lớn chất dinh dưỡng có lợi ở hầu hết các bộ phận của cây. Do đó nó được sử dụng rất nhiều trong nền y học cổ truyền ở Việt Nam và các nước trên thế giới.
administrator
SÂM VÒ

SÂM VÒ

Sâm vò là một cái tên có lẽ hơi xa lạ đối với nhiều người. Tuy nhiên, nếu nhắc đến cái tên Sương sâm thì hẳn là chúng ta ai cũng biết. Vì đây là một món ăn hoặc món đồ uống giúp giải khát và làm mát cơ thể trong những thời tiết oi bức ở các tỉnh miền Tây nước ta.
administrator
LÔ HỘI

LÔ HỘI

Lô hội hay còn được gọi với cái tên rất phổ biến là nha đam, đã được chứng minh và sử dụng rộng rãi với các tác dụng trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cũng như làm đẹp. Chẳng hạn, Lô hội có vai trò giúp hỗ trợ điều trị các tình trạng táo bón, đái tháo đường, tốt cho gan và giúp giảm viêm xương khớp,… Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng, người bệnh nên dùng đúng cách và đúng liều lượng, tránh tình trạng lạm dụng gây nên những tác động không tốt đến sức khỏe.
administrator
KHỔ SÂM

KHỔ SÂM

Khổ sâm có 2 loại chính là khổ sâm cho lá và khổ sâm cho rễ. Khổ sâm cho lá: tên gọi khác là khổ sâm bắc bộ, cây cù đèn. - Tên khoa học: Croton tonkinensis Gagnep - Họ: thầu dầu (Euphorbiaceae) Khổ sâm cho rễ: tên gọi khác là dã hòe, khổ cốt. - Tên khoa học: Sophora flavescens Ait, - Họ đậu (Fabaceae).
administrator
BẠCH ĐẬU KHẤU

BẠCH ĐẬU KHẤU

Bạch đậu khấu, hay còn được biết đến với những tên gọi: bạch khấu xác, đới xác khấu, đông ba khấu, đậu khấu, xác khấu, bạch khấu nhân, đa khấu, tử đậu khấu,... Bạch đậu khấu - loài cây với cái tên nghe hơi “lạ lạ” mọc tự nhiên với nhiều công dụng trong đời sống con người. Ở một số nơi, người ta lấy hạt cách đậu khấu làm gia vị rất thơm ngon. Vậy bạch đậu khấu có tác dụng gì? Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ chi tiết công dụng và cách dùng của loại dược liệu này.
administrator