PHÂN TÍCH NƯỚC TIỂU

Phân tích nước tiểu (Urinalysis) là phương pháp xét nghiệm sử dụng để phát hiện và quản lý một loạt các rối loạn, chẳng hạn như nhiễm trùng đường tiết niệu, bệnh thận và tiểu đường.

daydreaming distracted girl in class

PHÂN TÍCH NƯỚC TIỂU

Tổng quan

Urinalysis là phương pháp xét nghiệm nước tiểu của bạn. Nó được sử dụng để phát hiện và quản lý một loạt các rối loạn, chẳng hạn như nhiễm trùng đường tiết niệu, bệnh thận và tiểu đường.

Phân tích nước tiểu bao gồm việc kiểm tra sự xuất hiện, nồng độ và hàm lượng của các chất trong nước tiểu. Ví dụ, nhiễm trùng đường tiết niệu có thể làm cho nước tiểu có màu đục thay vì trong. Sự gia tăng lượng protein trong nước tiểu có thể là một dấu hiệu của bệnh thận.

Kết quả phân tích nước tiểu bất thường thường yêu cầu nhiều xét nghiệm hơn để tìm ra nguồn gốc của vấn đề.

Tại sao cần thực hiện

Phân tích nước tiểu là một xét nghiệm phổ biến được thực hiện vì một số lý do:

  • Để kiểm tra sức khỏe tổng thể của bạn. Phân tích nước tiểu có thể là một phần của khám sức khỏe định kỳ, khám thai hoặc chuẩn bị trước phẫu thuật. Hoặc nó có thể được sử dụng để sàng lọc nhiều loại rối loạn, chẳng hạn như bệnh tiểu đường, bệnh thận hoặc bệnh gan, khi bạn nhập viện.

  • Để chẩn đoán một tình trạng bệnh. Bạn có thể yêu cầu phân tích nước tiểu nếu bạn bị đau bụng, đau lưng, đi tiểu thường xuyên, đau đớn, tiểu ra máu hoặc các vấn đề về tiết niệu khác. Phân tích nước tiểu có thể giúp chẩn đoán nguyên nhân của các dấu hiệu và triệu chứng này.

  • Để theo dõi tình trạng bệnh lý. Nếu bạn đã được chẩn đoán mắc một bệnh lý nào đó, chẳng hạn như bệnh thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu, bác sĩ có thể khuyên bạn nên xét nghiệm nước tiểu thường xuyên để theo dõi tình trạng và hiệu quả điều trị.

  • Các xét nghiệm khác, chẳng hạn như xét nghiệm mang thai và kiểm tra ma túy, có thể dựa vào mẫu nước tiểu, nhưng những xét nghiệm này tìm kiếm các chất không có trong phân tích nước tiểu điển hình.

Bạn cần chuẩn bị như thế nào

Nếu chỉ xét nghiệm nước tiểu, bạn có thể ăn và uống trước khi xét nghiệm. Nếu bạn cần thực hiện những xét nghiệm khác, bạn có thể cần nhịn ăn trước khi xét nghiệm. Nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sẽ hướng dẫn cụ thể cho bạn.

Nhiều loại thuốc, bao gồm cả chất bổ sung và thuốc không kê đơn, có thể ảnh hưởng đến kết quả phân tích nước tiểu. Trước khi phân tích nước tiểu, hãy thông báo với bác sĩ về các loại thuốc, vitamin hoặc các chất bổ sung khác mà bạn dùng.

Quá trình thực hiện

Bạn có thể lấy mẫu nước tiểu tại nhà hoặc tại văn phòng của nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Các nhân viên y tế thường cung cấp các hộp để đựng mẫu nước tiểu. Bạn có thể được yêu cầu lấy mẫu ở nhà trước vào buổi sáng, khi nước tiểu của bạn cô đặc hơn.

Bạn có thể được hướng dẫn để thu thập mẫu giữa dòng. Phương pháp này bao gồm các bước sau:

  • Làm sạch lỗ tiểu. Phụ nữ nên thoa đều môi âm hộ và vệ sinh từ trước ra sau. Nam giới nên lau đầu dương vật.

  • Bắt đầu đi tiểu vào nhà vệ sinh.

  • Chuyển hộp đựng mẫu vào dòng nước tiểu của bạn.

  • Đi tiểu ít nhất 1 đến 2 ounce (30 đến 60 mililit) vào hộp đựng mẫu.

  • Hoàn thành quá trình tiểu vào toilet.

  • Giao mẫu theo chỉ dẫn của nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

  • Nếu bạn không thể giao mẫu đến khu vực được chỉ định trong vòng 60 phút sau khi lấy, hãy bảo quản mẫu, trừ khi nhân viên y tế đã thông báo trước với bạn.

Trong một số trường hợp, nếu cần, bác sĩ của bạn có thể đưa một ống mỏng, linh hoạt (ống thông) qua lỗ đường tiết niệu và vào bàng quang để lấy mẫu nước tiểu.

Mẫu nước tiểu được gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích. Bạn có thể trở lại các hoạt động thường ngày của mình ngay lập tức.

Kết quả

Đối với phân tích nước tiểu, mẫu nước tiểu của bạn được đánh giá theo ba cách: kiểm tra trực quan, kiểm tra bằng que thử và kiểm tra bằng kính hiển vi.

Kiểm tra trực quan

Một kỹ thuật viên phòng thí nghiệm kiểm tra vẻ bề ngoài của nước tiểu. Nước tiểu thường trong. Đục mờ hoặc có mùi bất thường có thể chỉ ra một vấn đề, chẳng hạn như nhiễm trùng. Protein trong nước tiểu có thể làm cho nó có bọt.

Máu trong nước tiểu có thể làm xuất hiện màu đỏ hoặc nâu. Màu nước tiểu có thể bị ảnh hưởng bởi những gì bạn vừa ăn hoặc bởi một số loại thuốc bạn đang dùng. Ví dụ, củ cải đường hoặc cây đại hoàng có thể làm nước tiểu của bạn có màu đỏ.

Kiểm tra que thử

Một que thử - một que nhựa mỏng có gắn các dải hóa chất trên đó - được đặt vào nước tiểu. Các dải hóa chất sẽ thay đổi màu sắc nếu có một số chất nhất định hoặc nếu nồng  độ của chúng cao hơn mức điển hình. Sử dụng que thử để kiểm tra:

  • Độ pH. Mức độ pH cho biết lượng axit trong nước tiểu. Mức độ pH có thể cho thấy bệnh thận hoặc rối loạn đường tiết niệu.

  • Nồng độ. Phép đo nồng độ cho biết nồng độ cô đặc của các chất trong nước tiểu của bạn. Nồng độ cao hơn bình thường là kết quả của việc không uống đủ lượng nước.

  • Chất đạm (protein). Thông thường, nồng độ protein trong nước tiểu khá thấp. Sự gia tăng nhỏ của protein trong nước tiểu thường không phải là nguyên nhân đáng lo ngại, nhưng lượng lớn hơn có thể cho thấy có vấn đề về thận.

  • Đường. Lượng đường (glucose) trong nước tiểu thường quá thấp để có thể được phát hiện. Bất kỳ sự phát hiện đường nào trong xét nghiệm này thường yêu cầu các xét nghiệm khác để theo dõi bệnh tiểu đường.

  • Xeton. Cũng như đường, bất kỳ lượng xeton nào được phát hiện trong nước tiểu của bạn đều có thể là dấu hiệu của bệnh tiểu đường và cần phải kiểm tra theo dõi.

  • Bilirubin. Bilirubin là một sản phẩm của quá trình phân hủy tế bào hồng cầu. Thông thường, bilirubin được vận chuyển trong máu và đi vào gan của bạn, nơi nó được loại bỏ và trở thành một phần của mật. Bilirubin trong nước tiểu của bạn có thể là dấu hiệu của bệnh lý hoặc tổn thương gan.

  • Bằng chứng của nhiễm trùng. Nitrit hoặc leukocyte esterase - một sản phẩm của tế bào bạch cầu - trong nước tiểu của bạn có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng đường tiết niệu.

  • Máu. Khi máu xuất hiện trong nước tiểu của bạn, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm bổ sung. Đó có thể là dấu hiệu của tổn thương thận, nhiễm trùng, sỏi thận hoặc bàng quang, ung thư thận hoặc bàng quang hay rối loạn máu.

Kiểm tra kính hiển vi

Đôi khi được thực hiện như một phần của phân tích nước tiểu, xét nghiệm này bao gồm việc quan sát những giọt nước tiểu cô đặc - nước tiểu được quay trong máy - dưới kính hiển vi. Nếu bất kỳ mức nào sau đây trên mức trung bình, bạn có thể cần kiểm tra thêm:

  • Các tế bào bạch cầu có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng.

  • Các tế bào hồng cầu có thể là dấu hiệu của bệnh thận, rối loạn máu hoặc một tình trạng bệnh tiềm ẩn khác, chẳng hạn như ung thư bàng quang.

  • Vi khuẩn, nấm men hoặc ký sinh trùng có thể chỉ ra tình trạng nhiễm trùng.

  • Trụ (casts) - protein hình ống - có thể là kết quả của rối loạn thận.

  • Các tinh thể hình thành trong nước tiểu có thể là dấu hiệu của sỏi thận.

Chỉ phân tích nước tiểu thường không thể giúp bác sĩ xác định chẩn đoán. Tùy thuộc vào lý do bác sĩ đề xuất xét nghiệm này, bạn có thể cần theo dõi để biết thêm nếu kết quả bất thường. Đánh giá kết quả phân tích nước tiểu cùng với các xét nghiệm khác có thể giúp nhà cung cấp của bạn xác định các bước tiếp theo.

Nhận kết quả xét nghiệm từ phân tích nước tiểu không đảm bảo rằng bạn không bị bệnh. Có thể còn quá sớm để phát hiện bệnh hoặc nước tiểu của bạn có thể quá loãng. Hãy cho nhà cung cấp của bạn biết nếu bạn vẫn có các dấu hiệu và triệu chứng.

Để biết chi tiết cụ thể về ý nghĩa của kết quả phân tích nước tiểu, hãy trao đổi với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn.

 

 
Có thể bạn quan tâm?
THUỐC TIÊM TRÁNH THAI

THUỐC TIÊM TRÁNH THAI

Thuốc tiêm tránh thai là một phương pháp tránh thai có rất nhiều lợi ích cũng như điểm trừ. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về phương pháp sử dụng thuốc tiêm tránh thai nhé.
administrator
CHỤP X-QUANG TUYẾN VÚ

CHỤP X-QUANG TUYẾN VÚ

Chụp X-quang tuyến vú được sử dụng để kiểm tra ung thư vú, kiểm tra các triệu chứng hay phát hiện bất thường trong một xét nghiệm hình ảnh khác. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về chụp X-quang tuyến vú nhé.
administrator
XÉT NGHIỆM BILIRUBIN

XÉT NGHIỆM BILIRUBIN

Xét nghiệm bilirubin giúp đánh giá tình trạng chức năng gan, mật và các vấn đề khác.
administrator
GIÁM SÁT TÍCH CỰC UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT

GIÁM SÁT TÍCH CỰC UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT

Ung thư tuyến tiền liệt là một bệnh lý có thể ảnh hưởng nhiều tới chất lượng cuộc sống của chúng ta. Giám sát tích cực ung thư tuyến tiền liệt giúp quản lý tốt bệnh lý ung thư tuyến tiền liệt.
administrator
SOI CỔ TỬ CUNG

SOI CỔ TỬ CUNG

Soi cổ tử cung (colposcopy) là một thủ thuật để quan sát cổ tử cung, âm đạo và âm hộ của bạn để tìm các dấu hiệu của bệnh lý. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về soi cổ tử cung nhé.
administrator
CHỤP CT MẠCH VÀNH

CHỤP CT MẠCH VÀNH

Chụp cắt lớp vi tính (CT) mạch vành là một xét nghiệm hình ảnh để quan sát các động mạch cung cấp máu cho tim. Xét nghiệm này được sử dụng để chẩn đoán nhiều loại bệnh tim khác nhau.
administrator
LIỆU PHÁP HORMONE NỮ TÍNH HÓA

LIỆU PHÁP HORMONE NỮ TÍNH HÓA

Liệu pháp hormone nữ hóa là phương pháp được sử dụng ở những người chuyển giới nữ nhằm đạt được sự thay đổi về vẻ bề ngoài của họ. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về liệu pháp hormone nữ hóa nhé.
administrator
CƠ DỰNG SỐNG

CƠ DỰNG SỐNG

Cơ dựng sống bao gồm 3 phần và có vai trò rất quan trọng đối với chúng ta. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về cơ dựng sống và các bệnh lý có thể gặp phải nhé.
administrator