VÙNG DƯỚI ĐỒI

Vùng dưới đồi, một cấu trúc nằm sâu trong não, hoạt động như một trung tâm điều phối điều khiển thông minh của cơ thể. Chức năng chính của nó là giữ cho cơ thể ở trạng thái ổn định được gọi là cân bằng nội môi. Nó thực hiện công việc của mình bằng cách ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống thần kinh tự trị hoặc bằng cách quản lý các hormone. Nhiều tình trạng có thể làm ảnh hưởng đến vùng dưới đồi và có thể ảnh hưởng đến nhiều chức năng khác của cơ thể.

daydreaming distracted girl in class

VÙNG DƯỚI ĐỒI

Vùng dưới đồi là gì?

Vùng dưới đồi là một cấu trúc nằm sâu trong não, là liên kết chính giữa hệ thống nội tiết và hệ thần kinh. Vùng dưới đồi giữ cho cơ thể được cân bằng ở trạng thái ổn định được gọi là cân bằng nội môi.

Vùng dưới đồi có kích thước bằng một quả hạnh, nằm bên dưới đồi thị và phía trên tuyến yên. Nó nằm ngay ở thân và dưới đáy não.

Vùng dưới đồi có cấu tạo nằm ở phần thân não và trên tuyến yên

Chức năng của vùng dưới đồi

Vùng dưới đồi nhận được các thông điệp hóa học từ các tế bào thần kinh trong não và từ các tế bào thần kinh trong cơ thể (hệ thần kinh ngoại vi), chúng cũng phản ứng với các tín hiệu bên ngoài cơ thể.

Chức năng chính của vùng dưới đồi là phản ứng với những thông điệp này để giữ cho cơ thể ở trạng thái ổn định hoặc cân bằng bên trong. Giống một hệ thống “điều khiển thông minh” để quản lý liền mạch tất cả các chức năng trong nhà, vùng dưới đồi là trung tâm điều phối “điều khiển thông minh” của cơ thể giúp quản lý:

  • Thân nhiệt

  • Huyết áp 

  • Đói và khát

  • Cảm giác no khi ăn

  • Khí sắc

  • Tình dục

  • Giấc ngủ 

Vùng dưới đồi thực hiện nhiều công việc “cân bằng cơ thể” bằng cách ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống thần kinh tự chủ hoặc bằng cách quản lý các hormone. Hệ thống thần kinh tự chủ (các chức năng cơ thể hoạt động tự động) kiểm soát một số chức năng quan trọng, chẳng hạn như nhịp tim và nhịp thở (hô hấp).

Hormone là “sứ giả hóa học” di chuyển trong máu đến các bộ phận khác của cơ thể. Các hormone giao tiếp với một tuyến nội tiết khác (nơi giải phóng các hormone khác) hoặc với một cơ quan cụ thể.

Vùng dưới đồi có thể:

  • Tự tạo ra một số hormone được lưu trữ ở nơi khác (trong tuyến yên sau).

  • Gửi các tín hiệu (hormone) đến tuyến yên, tuyến yên này sẽ giải phóng các hormone ảnh hưởng trực tiếp đến một bộ phận của cơ thể bạn hoặc gửi một tín hiệu khác (hormone) đến một tuyến khác trong cơ thể để giải phóng hormone của nó.

Vùng dưới đồi tương tác với tuyến yên như thế nào?

Tuyến yên nằm ngay dưới vùng dưới đồi bao gồm hai thùy, được gọi là thùy trước tuyến yên và thùy sau tuyến yên. Vùng dưới đồi được kết nối và giao tiếp với thùy trước thông qua một mạng lưới các mạch máu và nó liên lạc với thùy sau của bạn bằng mô được gọi là cuống tuyến yên.

Vùng dưới đồi gửi các tín hiệu dưới dạng giải phóng hormone để cho thùy trước và sau tuyến yên biết khi nào cần giải phóng (tiết ra) hormone của nó.

Các vai trò khác của vùng dưới đồi

Vùng dưới đồi cũng sản xuất các hormone:

  • Dopamine. Dopamine là hormone “tạo cảm giác dễ chịu”. Nó mang lại cho bạn cảm giác sảng khoái. Nó mang lại cho bạn động lực để làm điều gì đó khi bạn đang cảm thấy thích thú. Dopamine cũng báo hiệu tuyến yên ngừng giải phóng prolactin.

  • Somatostatin. Hormone này ngăn cản việc tiết ra một số hormone khác, bao gồm hormone tăng trưởng, hormone kích thích tuyến giáp, cholecystokinin và insulin. Đổi lại, tất cả các hormone này kiểm soát việc sản xuất somatostatin.

Vùng dưới đồi cũng điều chỉnh bất kỳ sự mất cân bằng nào về nhiệt độ cơ thể, căng thẳng và nhịp tim hàng ngày của cơ thể.

Điều gì xảy ra nếu vùng dưới đồi bị tổn thương?

Khi vùng dưới đồi bị tổn thương, nó không hoạt động như bình thường gây ra một số rối loạn chức năng vùng dưới đồi.

Nguyên nhân của rối loạn chức năng vùng dưới đồi bao gồm:

  • Chấn thương đầu, chẳng hạn như chấn thương sọ não 

  • Nhiễm trùng não

  • Khối u não trong hoặc xung quanh vùng dưới đồi hoặc chứng phình động mạch não 

  • Giảm cân đáng kể do rối loạn ăn uống, chẳng hạn như chứng ăn vô độ hoặc biếng ăn 

  • Phẫu thuật não

  • Xạ trị và hóa trị 

  • Dị tật bẩm sinh liên quan đến não hoặc vùng dưới đồi

  • Bệnh viêm bao gồm bệnh đa xơ cứng và bệnh u xơ thần kinh

  • Một số rối loạn di truyền, chẳng hạn như thiếu hụt hormone tăng trưởng

Rối loạn chức năng vùng dưới đồi có thể do trong:

  • Rối loạn hạ đồi-tuyến yên: Do sự tương tác chặt chẽ giữa vùng dưới đồi và tuyến yên, các tình trạng ảnh hưởng đến một trong hai được gọi là rối loạn tuyến yên-dưới đồi. Một số xét nghiệm hormone nhất định có thể giúp xác định chính xác hormone liên quan để đưa ra chẩn đoán cụ thể hơn.

  • Suy tuyến yên: Tình trạng này có thể do tổn thương tuyến yên hoặc vùng dưới đồi, ảnh hưởng trực tiếp đến tuyến yên.

  • Đái tháo nhạt: Tình trạng này xảy ra khi vùng dưới đồi không sản xuất và giải phóng đủ vasopressin. Điều này làm cho thận của bạn mất quá nhiều nước và dẫn đến đi tiểu nhiều và khát.

  • Hội chứng Prader-Willi: Rối loạn di truyền này khiến vùng dưới đồi không nhận ra cảm giác no khi bạn đang ăn. Nếu không có cảm giác này, bạn sẽ thường xuyên thèm ăn và có nguy cơ bị béo phì.

  • Hội chứng Kallmann: Hội chứng này có mối liên hệ với bệnh vùng dưới đồi, gây ra các vấn đề về vùng dưới đồi ở trẻ em như chậm hoặc không dậy thì.

  • Chứng to viễn cực và to tuyến yên: Đây là những rối loạn tăng trưởng hiếm gặp do tiết ra quá nhiều hormone tăng trưởng từ tuyến yên.

  • Hội chứng hormone chống bài niệu không phù hợp: Điều này xảy ra khi nồng độ hormone chống bài niệu quá cao. Nguyên nhân bao gồm đột quỵ, xuất huyết, nhiễm trùng, chấn thương, ung thư và sử dụng một số loại thuốc.

  • Suy giáp trung ương: Suy giáp trung ương là một rối loạn hiếm gặp xảy ra do rối loạn cả vùng dưới đồi và tuyến yên. Nguyên nhân phổ biến nhất là do khối u tuyến yên như u tuyến yên.

  • Vô kinh do chức năng vùng dưới đồi : Tình trạng này là tình trạng không có kinh trong hơn ba tháng ở phụ nữ trước đó có kinh nguyệt đều đặn hoặc hơn sáu tháng ở phụ nữ có kinh nguyệt không đều. Nguyên nhân phổ biến nhất của tình trạng này là rối loạn chức năng vùng dưới đồi.

  • Tăng prolactin máu: Sự giảm nồng độ dopamine gây ra sự gia tăng nồng độ prolactin. Nguyên nhân bao gồm một khối u, tổn thương các tế bào thần kinh ở vùng dưới đồi và các nguyên nhân khác.

Các triệu chứng của rối loạn chức năng vùng dưới đồi là gì?

Các triệu chứng của rối loạn chức năng vùng dưới đồi tương ứng với các loại hormone liên quan và nếu mức độ hormone quá thấp hoặc quá cao. Một số triệu chứng của vấn đề vùng dưới đồi có thể bao gồm:

  • Huyết áp cao hoặc huyết áp thấp

  • Giữ nước hoặc mất nước 

  • Giảm cân hoặc tăng cân và có thay đổi về cảm giác thèm ăn

  • Vô sinh 

  • Sức khỏe xương kém

  • Chậm dậy thì 

  • Mất và yếu cơ

  • Nhiệt độ cơ thể thay đổi lớn

  • Khó ngủ (mất ngủ)

  • Thường xuyên phải đi tiểu

Lưu ý

Vùng dưới đồi của não là trung tâm điều phối “điều khiển thông minh” của cơ thể. Cũng giống như hệ thống “điều khiển thông minh” trong nhà có thể tự động điều chỉnh nhiệt, lạnh và mọi thứ bạn cần để ngôi nhà hoạt động tốt nhất có thể, vùng dưới đồi cũng phục vụ với nhiệm vụ tương tự trong cơ thể. Nó hoạt động trực tiếp trên hệ thống tự chủ của cơ thể để quản lý liền mạch các chức năng như nhịp tim, huyết áp và nhiệt độ cơ thể. Nó cũng hoạt động bằng cách giải phóng các hormone nhằm thúc đẩy các hormone khác hoặc các tuyến khác quản lý các chức năng khác của cơ thể như giấc ngủ, tâm trạng, sự phát triển cơ và xương cũng như ham muốn tình dục. 

Nhiều tình trạng có thể ảnh hưởng đến vùng dưới đồi, gây ra một loạt các vấn đề sức khỏe. Vì vậy, cần lưu ý đến một số vấn đề sức khỏe liên quan đến vùng dưới đồi để có những biện pháp điều trị kịp thời.

 

Có thể bạn quan tâm?
DÂY CHẰNG TỬ CUNG

DÂY CHẰNG TỬ CUNG

Dây chằng tử cung là các dải mô liên kết dày giúp nâng đỡ tử cung của bạn. Chúng đi từ đáy tử cung đến cột sống dưới của bạn. Lạc nội mạc tử cung là một vấn đề phổ biến liên quan đến các dây chằng tử cung. Do vai trò nâng đỡ tử cung của bạn, các dây chằng tử cung cũng đóng một vai trò trong tình trạng sa âm đạo.
administrator
MOTILIN

MOTILIN

Motilin là một loại hormone có vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa. Hormone này kích hoạt các cơn co thắt cơ trong ruột non của chúng ta. Những cơn co thắt này giúp vận chuyển thức ăn từ ruột non đến ruột già của bạn. Motilin cũng đóng một vai trò trong việc kiểm soát việc giải phóng insulin và kích hoạt các tín hiệu đói của cơ thể bạn.
administrator
ĐỘNG MẠCH TRỤ

ĐỘNG MẠCH TRỤ

Động mạch trụ là một trong hai động mạch chính ở cẳng tay của bạn. Nó bắt đầu ngay dưới khuỷu tay của bạn và kéo dài dọc theo bên ngón út của cánh tay. Nó mang dòng máu giàu oxy đến cánh tay, cổ tay, bàn tay và ngón tay của chúng ta. Các cử động cổ tay lặp đi lặp lại, chẳng hạn như gõ búa, có thể làm tăng nguy cơ mắc một tình trạng gọi là huyết khối động mạch trụ.
administrator
TĨNH MẠCH CỔ

TĨNH MẠCH CỔ

Tĩnh mạch cổ bao gồm ba cặp tĩnh mạch ở cổ của bạn. Ba cặp này bao gồm các tĩnh mạch bên trong, bên ngoài và phía trước. Những tĩnh mạch này rất quan trọng vì chúng đưa máu từ não trở về tim. Tĩnh mạch cổ trong có thể giúp bác sĩ chẩn đoán nhiều tình trạng y tế khác nhau. Những tĩnh mạch này cũng cung cấp khả năng tiếp cận dễ dàng cho các đường truyền tĩnh mạch (IV).
administrator
DÂY THẦN KINH HẠ THIỆT

DÂY THẦN KINH HẠ THIỆT

Dây thần kinh hạ thiệt (dưới lưỡi) có chức năng cho phép chúng ta cử động lưỡi. Nó kiểm soát các cơ móng lưỡi (hyoglossus), nội tại, cơ cằm lưỡi (genioglossus) và cơ trâm thiệt (styloglossus). Những cơ này giúp bạn nói, nuốt và di chuyển các chất xung quanh miệng.
administrator
ĐỘT BIẾN GEN Ở NGƯỜI

ĐỘT BIẾN GEN Ở NGƯỜI

Đột biến gen là những sự thay đổi đối với chuỗi ADN của bạn xảy ra trong quá trình phân chia tế bào khi tế bào tạo ra các bản sao của chính chúng. ADN của bạn cách cơ thể chúng ta cách hình thành và hoạt động. Đột biến gen có thể dẫn đến các tình trạng di truyền như ung thư hoặc chúng có thể giúp con người thích nghi tốt hơn với môi trường theo thời gian.
administrator
BUỒNG TIM

BUỒNG TIM

Các buồng tim bao gồm bốn không gian rỗng nằm bên trong trái tim của bạn. Các buồng trên ở tim của bạn được gọi là tâm nhĩ phải và tâm nhĩ trái. Các buồng dưới của tim được gọi là tâm thất phải và tâm thất trái. Các buồng tim làm việc cùng nhau để quản lý nhịp tim của bạn. Chúng cũng đưa máu tới phổi để lấy oxy trước khi tuần hoàn khắp cơ thể.
administrator
ALBUMIN TRONG MÁU

ALBUMIN TRONG MÁU

Albumin là một loại protein quan trọng của cơ thể được tổng hợp phần lớn tại gan. Vì đây là một loại protein quan trọng nên xét nghiệm Albumin ở huyết tương, huyết thanh là một việc cần thiết để đảm bảo sức khỏe của mỗi người. Dựa vào loại chỉ số này giúp bác sĩ có thêm điều kiện để xác định các căn bệnh liên quan. Vậy Albumin là gì? Nó đóng vai trò quan trọng như thế nào đối với sức khỏe? Hãy cùng tìm hiểu các vấn đề xung quanh Albumin thông qua bài viết dưới đây nhé!
administrator