DÂY THẦN KINH MẶT

Dây thần kinh mặt điều khiển các cơ giúp bạn mỉm cười, cau mày, nhăn mũi, nâng lông mày hay trán. Dây thần kinh sọ thứ bảy này thực hiện các chức năng vận động và cảm giác.

daydreaming distracted girl in class

DÂY THẦN KINH MẶT

TỔNG QUÁT

Dây thần kinh mặt là gì?

Dây thần kinh mặt là một hệ thống đường dẫn từ não đến các cơ nhất định trên khuôn mặt. Nó kiểm soát các cơ giúp bạn thực hiện các biểu cảm như nhướng mày, mỉm cười hoặc cau mày. Dây thần kinh này cũng chịu trách nhiệm về hầu hết các cảm giác về vị giác của lưỡi.

CHỨC NĂNG

Chức năng của dây thần kinh mặt là gì?

Dây thần kinh mặt thực hiện các chức năng vận động (chuyển động) và cảm giác:

  • Kiểm soát các cơ tạo ra biểu cảm trên khuôn mặt của bạn.

  • Kiểm soát cơ ở tai trong của bạn để điều chỉnh độ lớn của âm thanh.

  • Giúp làm chảy nước mắt.

  • Gửi thông tin về mùi vị từ lưỡi đến não của bạn.

GIẢI PHẪU HỌC

Dây thần kinh mặt ở đâu?

Dây thần kinh mặt là dây thần kinh thứ bảy trong số 12 dây thần kinh sọ trong hệ thống thần kinh của bạn. Bạn có hai dây thần kinh mặt, một dây thần kinh ở mỗi bên đầu.

Các dây thần kinh mặt:

  • Bắt đầu trong thân não của bạn.

  • Đi qua đáy hộp sọ gần dây thần kinh ốc tai, dây thần kinh sọ thứ 8, giúp bạn nghe và duy trì thăng bằng.

  • Đi vào khuôn mặt thông qua một lỗ trong xương gần gốc tai của bạn.

  • Các nhánh đi ra ngoài qua một lỗ gần tuyến mang tai, một tuyến nước bọt chính của bạn.

Các nhánh thần kinh mặt 

Dây thần kinh mặt có năm nhánh thực hiện các chức năng vận động riêng biệt:

  • Cơ trán (thái dương): Kiểm soát cơ trán của bạn.

  • Zygomatic: Giúp bạn nhắm mắt.

  • Buccal: Cho phép bạn cử động mũi, chớp mắt và nhếch môi trên cũng như khóe miệng để nở một nụ cười.

  • Hàm dưới: Kéo môi dưới của bạn xuống (giống như cau mày) và đi qua tai giữa để giúp bạn phản ứng với tiếng ồn lớn.

  • Cổ: Kiểm soát chuyển động ở cằm và khóe miệng của bạn.

TÌNH TRẠNG VÀ RỐI LOẠN

Những tình trạng và rối loạn nào ảnh hưởng đến dây thần kinh mặt?

Một số tình trạng có thể gây ra yếu hoặc tê liệt dây thần kinh mặt, bao gồm:

  • Tai nạn và gãy xương mặt.

  • Bell’s palsy (viêm dây thần kinh mặt).

  • Các bệnh ung thư như ung thư tuyến nước bọt và u màng não (khối u nền sọ).

  • Nhiễm trùng tai hoặc các khối u tai như u thần kinh thính giác và u schwannomas.

  • Phẫu thuật khuôn mặt, bao gồm các thủ thuật thẩm mỹ như gọt mặt.

  • Hội chứng Guillain-Barré, một bệnh tự miễn dịch.

  • Bệnh Lyme (nhiễm vi khuẩn do bọ chét cắn).

  • Chèn ép dây thần kinh cho các thủ thuật nha khoa và bệnh lý thần kinh.

  • Hội chứng Ramsay Hunt (rối loạn thần kinh do nhiễm vi rút thủy đậu hoặc bệnh zona).

  • Bệnh sarcoid.

  • Đột quỵ.

Dấu hiệu nhận biết bệnh liệt dây thần kinh mặt là gì?

Các triệu chứng của liệt dây thần kinh mặt khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân. Các triệu chứng có thể tạm thời hoặc vĩnh viễn. Bạn có thể gặp:

  • Lời nói không rõ ràng hoặc nói lắp.

  • Chảy nước dãi, thức ăn rơi ra khỏi miệng và khó ăn uống.

  • Rụng lông mày ở phía bị ảnh hưởng trên khuôn mặt của bạn.

  • Co giật mặt (tics).

  • Không có khả năng cử động các cơ trên khuôn mặt như trán, lông mày và khóe miệng.

  • Nụ cười lệch hoặc dáng vẻ kỳ lạ trên khuôn mặt.

  • Mất mùi hoặc vị.

  • Nghẹt mũi.

  • Khó nhắm mắt hoặc chớp mắt.

  • Khuếch đại âm thanh từ tai ở phía bị ảnh hưởng trên khuôn mặt của bạn.

CHĂM SÓC

Khi nào tôi nên nói chuyện với bác sĩ về các vấn đề thần kinh mặt?

Bạn nên gọi cho nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của mình nếu bạn gặp phải:

  • Khó ăn, uống hoặc nói.

  • Mặt xệ xuống hoặc co giật (tics).

  • Hình dáng khuôn bị mặt lệch.

  • Mất mùi hoặc vị.

  • Sự cố khi chớp mắt hoặc nhắm mắt hoàn toàn.

LƯU Ý

Các dây thần kinh mặt đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo ra các biểu hiện trên khuôn mặt. Nó kiểm soát các cơ trên khuôn mặt giúp bạn mỉm cười, cau mày, nhăn mũi và nhăn trán. Những dây thần kinh này cũng giúp thực hiện các chuyển động mà bạn không nghĩ đến, như chớp mắt hay các cảm giác như nếm. Tình trạng sức khỏe, chấn thương và phẫu thuật có thể ảnh hưởng đến các dây thần kinh mặt. Nếu bạn bị yếu hoặc tê liệt thần kinh mặt tạm thời hoặc vĩnh viễn, hãy nói chuyện với bác sĩ về các lựa chọn điều trị của bạn.

 

 
Có thể bạn quan tâm?
BUỒNG TRỨNG

BUỒNG TRỨNG

Buồng trứng hay còn được gọi là tuyến sinh dục nữ, có chức năng: nội tiết ( tiết ra các hormon sinh dục nữ có chức năng quyết định giới tính phụ như estrogen và progesteron), ngoại tiết (sự rụng trứng). Con người có 2 buồng trứng: Một bên phải, và một bên trái.
administrator
ĐỘNG MẠCH QUAY

ĐỘNG MẠCH QUAY

Động mạch quay ở cẳng tay có chức năng cung cấp máu có oxy cho bàn tay và các ngón tay. Các bác sĩ có thể tiếp cận động mạch quay để thực hiện thủ thuật thông tim, nong mạch và đặt stent. Động mạch quay cũng có thể được sử dụng như một phần của thủ thuật phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG).
administrator
DÂY THẦN KINH PHẾ VỊ

DÂY THẦN KINH PHẾ VỊ

Các dây thần kinh phế vị mang tín hiệu từ các cơ quan não, tim và hệ tiêu hóa của bạn. Chúng là một phần quan trọng trong hệ thống thần kinh phó giao cảm trong cơ thể. Tổn thương dây thần kinh phế vị có thể dẫn đến chứng liệt dạ dày, thức ăn không di chuyển vào ruột của bạn. Một số người bị ngất do huyết áp thấp. Kích thích dây thần kinh phế vị (VNS) có thể được sử dụng để điều trị chứng động kinh và trầm cảm.
administrator
THỰC QUẢN

THỰC QUẢN

Thực quản là một phần của hệ tiêu hóa, có chức năng đưa thức ăn và chất lỏng từ cổ họng đến dạ dày. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về thực quản và các tình trạng có thể ảnh hưởng tới sức khỏe thực quản nhé.
administrator
CỘT SỐNG NGỰC

CỘT SỐNG NGỰC

Cột sống ngực là phần giữa của cột sống. Nó bắt đầu ở cổ và kết thúc ở cuối xương sườn của bạn. Nó bao gồm 12 đốt sống. Cột sống ngực của bạn đặc biệt cứng và ổn định, khiến cho các chấn thương dọc cột sống của bạn trở nên ít phổ biến hơn.
administrator
GHRELIN

GHRELIN

Ghrelin là một loại hormone mà dạ dày của bạn sản xuất và tiết ra. Nó báo hiệu cho não của bạn khi dạ dày của bạn trống rỗng và đã đến lúc ăn. Nồng độ ghrelin tăng lên giữa các bữa ăn và giảm khi bạn no. Những người bị béo phì thường có mức ghrelin thấp, trong khi những người hạn chế đáng kể lượng calo nạp vào có mức ghrelin cao.
administrator
MÔI BÉ

MÔI BÉ

Môi bé là một phần của cơ quan sinh dục nữ. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về môi bé và những vấn đề có thể xảy ra ở môi bé nhé.
administrator
ÂM VẬT

ÂM VẬT

Âm vật là bộ phận cấu thành nên cơ quan sinh dục nữ, có vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe sinh sản của các chị em. Sau đây chúng ta hãy cùng tìm hiểu âm vật dưới góc nhìn y khoa nhé
administrator