Thùy chẩm là nơi tập trung phần lớn vỏ não thị giác, cho phép bạn không chỉ nhìn và xử lý các thông tin từ thế giới bên ngoài, mà còn chỉ định ý nghĩa và ghi nhớ các nhận thức thị giác.

daydreaming distracted girl in class

THÙY CHẨM

Thùy chẩm là gì?

Thùy chẩm là nơi tập trung phần lớn vỏ não thị giác, cho phép bạn không chỉ nhìn và xử lý các thông tin từ thế giới bên ngoài, mà còn chỉ định ý nghĩa và ghi nhớ các nhận thức thị giác. Nằm ngay dưới thùy đỉnh và phía trên thùy thái dương, thùy chẩm là thùy nhỏ nhất của não nhưng không thể thiếu do chức năng của nó đối với cơ thể.

Vị trí của thùy chẩm 

Thùy chẩm bao gồm thùy phải và trái tương tác với nhau, mỗi thùy kiểm soát một loạt các chức năng thị giác. Giống như các thùy khác của não, thùy chẩm không có ranh giới bên trong rõ ràng ngăn cách nó với phần còn lại của não. Thay vào đó, các nhà khoa học thần kinh sử dụng xương của hộp sọ làm chỉ dẫn vị trí của nó, vì vậy thùy chẩm nằm bên dưới xương chẩm.

Thùy chẩm là thùy sau cùng của não, nằm ở não trước. Nó nằm trên lều tiểu não, một màng mô dày ngăn cách đại não với tiểu não.

Một số cấu trúc quan trọng trong thùy chẩm

Giống như tất cả các thùy khác của não, thùy chẩm chứa một số cấu trúc và vùng tế bào thần kinh hoạt động cùng nhau để cho phép khả năng hoạt động của thị giác. Chúng bao gồm:

  • Vùng Brodmann: Được gọi là V1, vùng này nằm trong rãnh cựa của thùy chẩm và đóng vai trò là vỏ não thị giác chính của não. Nó hỗ trợ não xác định vị trí, thông tin không gian và dữ liệu màu sắc.

  • Luồng bụng: Đôi khi được gọi là V2, đây là một vỏ não thị giác thứ cấp giúp não bộ chỉ định ý nghĩa cho những gì nó đang nhìn thấy. Nếu không có V2, bạn vẫn có thể nhìn thấy, nhưng sẽ không có nhận thức hoặc hiểu biết về những điểm mà mắt bạn nhìn vào.

  • Luồng lưng: Các nhà khoa học thần kinh vẫn chưa hiểu rõ về vùng não này, vùng kết nối với cả V1 và V2, cũng như các vùng não khác.

  • Nhân thể gối ngoài: Những cấu trúc này thu nhận thông tin thị giác từ các cảm biến võng mạc trong mỗi mắt, gửi thông tin thô đến từng vỏ não thị giác.

  • Lingula: khu vực này nhận thông tin từ võng mạc bên dưới để thu thập thông tin về trường nhìn.

Các nghiên cứu hình ảnh não đã phát hiện ra rằng các tế bào thần kinh ở mặt sau của chất xám ở thùy chẩm tạo ra một bản đồ trực quan liên tục nhờ vào dữ liệu được thu nhận bởi võng mạc.

Vị trí của thùy chẩm trong não bộ

Chức năng của thùy chẩm

Nghiên cứu não bộ là một nhiệm vụ khó khăn, đặc biệt vì một số khu vực có chức năng hỗ trợ cho những khu vực khác khi não bị tổn thương. Bản chất nhạy cảm, dày đặc và phức tạp của não có nghĩa là các nhà nghiên cứu không ngừng khám phá các cấu trúc mới bên trong não và các chức năng mới cho mỗi thùy não. Thùy chẩm cũng không nằm ngoài quy luật này.

Các nhà nghiên cứu từng cho rằng thùy chẩm chỉ kiểm soát các chức năng thị giác. Nhưng trong những năm gần đây, họ phát hiện ra rằng một số phần của thùy này nhận đầu vào từ các vùng não khác. Cụ thể, một vùng não được gọi là vùng lưng nhận được thông tin đầu vào cả từ các vùng não liên quan đến thị giác và các vùng không liên quan đến xử lý thị giác. Điều này gợi ý rằng thùy chẩm có thể thực hiện các chức năng bổ sung hoặc các nhà nghiên cứu chưa xác định được tất cả các vùng của não liên quan đến quá trình xử lý thị giác.

Mặc dù chúng ta biết rằng thùy chẩm dành riêng cho thị giác, quá trình này rất phức tạp và bao gồm một số chức năng riêng biệt. Chúng bao gồm:

  • Mô tả hình ảnh, giúp ích cho việc phân tích không gian và trí nhớ hình ảnh. Hầu hết thị giác liên quan đến một số loại trí nhớ, vì việc quét trường hình ảnh yêu cầu bạn nhớ lại điều mà bạn đã nhìn thấy chỉ một giây trước.

  • Xác định thuộc tính màu của các mục trong trường trực quan.

  • Đánh giá khoảng cách, kích thước và độ sâu.

  • Nhận biết các kích thích thị giác, các khuôn mặt và đồ vật đặc biệt quen thuộc.

  • Truyền thông tin thị giác đến các vùng não khác để các thùy não đó có thể mã hóa ký ức, gán ý nghĩa, tạo ra các phản ứng ngôn ngữ và vận động phù hợp, đồng thời liên tục phản hồi thông tin từ thế giới xung quanh.

  • Nhận dữ liệu hình ảnh thô từ các cảm biến tri giác trong võng mạc của mắt.

Thùy chẩm tương tác với các vùng khác của cơ thể như thế nào?

Không có phần nào của não là một cơ quan độc lập có thể hoạt động mà không cần thông tin từ các phần khác của cơ thể. Thùy chẩm cũng không ngoại lệ. 

Mặc dù vai trò chính của nó là kiểm soát thị lực, nhưng tổn thương các vùng não khác và các bộ phận cơ thể có thể ảnh hưởng đến cơ quan này. Hơn nữa, một số bằng chứng cho thấy rằng, khi thùy chẩm bị tổn thương, các vùng não lân cận có thể hỗ trợ cho một số chức năng của nó. Thùy chẩm phụ thuộc nhiều vào:

  • Đôi mắt, đặc biệt là võng mạc, tiếp nhận và xử lý thông tin thị giác, sau đó được xử lý thêm bởi thùy chẩm. 

  • Thùy trán, nơi chứa vỏ não vận động của não. Nếu không có kỹ năng vận động, mắt không thể di chuyển hoặc tiếp nhận thông tin từ các vùng xung quanh. 

  • Thùy thái dương, giúp gán ý nghĩa cho thông tin thị giác, ngoài việc mã hóa nó thành ký ức.

Điều gì sẽ xảy ra nếu thùy chẩm bị tổn thương?

Ảnh hưởng rõ ràng nhất của tổn thương thùy chẩm là mù lòa, nhưng tổn thương thùy chẩm có thể có những tác động nguy trọng khác như:

  • Động kinh: Một số cơn co giật xảy ra ở thùy chẩm, và tổn thương thùy chẩm làm tăng khả năng bị động kinh.

  • Khó khăn khi di chuyển: Ngay cả khi bạn vẫn có thể di chuyển, những thay đổi trong nhận thức chiều sâu và tầm nhìn có thể dẫn đến chuyển động không phù hợp và khó điều hướng thị giác.

  • Khó khăn trong việc nhận biết màu sắc, hình dạng, kích thước và kích thước.

  • Khó khăn khi nhận ra các đồ vật hoặc khuôn mặt quen thuộc.

  • Ảo giác

  • Không có khả năng nhận biết hoặc đọc các từ đã viết.

  • Không có khả năng phát hiện rằng một đối tượng đang di chuyển.

  • Khó đọc hoặc viết; ví dụ, các từ có thể xuất hiện để di chuyển trên trang.

  • Khó xác định vị trí các đối tượng trong môi trường, ngay cả khi bạn có thể nhìn thấy các đối tượng đó.

  • Khó khăn với các kỹ năng vận động tinh và thô, cũng như khả năng giữ thăng bằng.

 

Có thể bạn quan tâm?
PHÚC MẠC

PHÚC MẠC

Phúc mạc là một màng lót bên trong bụng và khung chậu (lớp ngoài). Nó cũng là lớp bao bên ngoài nhiều cơ quan bên trong cơ thể (lớp nội tạng). Khoảng trống ở giữa các lớp này được gọi là khoang phúc mạc.
administrator
CHẤT ĐIỆN GIẢI

CHẤT ĐIỆN GIẢI

Chất điện giải có vai trò rất quan trọng đối với cơ thể. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về chất điện giải nhé.
administrator
TĨNH MẠCH NGỰC TRONG

TĨNH MẠCH NGỰC TRONG

Tĩnh mạch ngực trong nằm sâu bên trong lồng ngực của bạn. Nó thu thập máu từ thành ngực, ngực và đưa nó trở lại trái tim của bạn, nơi nó được bổ sung oxy. Tĩnh mạch ngực trong hoạt động cùng với nhiều tĩnh mạch khác trong cơ thể của bạn để giữ cho hệ tuần hoàn của bạn hoạt động liên tục.
administrator
HỆ THẦN KINH SOMA

HỆ THẦN KINH SOMA

Hệ thống thần kinh soma của bạn là một phần nhỏ của hệ thống thần kinh ngoại vi (là tất cả hệ thống thần kinh ngoại trừ não và tủy sống của chúng ta). Hệ thống thần kinh soma của chúng ta cho phép di chuyển và kiểm soát các cơ trên khắp cơ thể. Nó cũng cung cấp thông tin từ 4 giác quan của bạn - khứu giác, thính giác, vị giác và xúc giác – tới não của chúng ta.
administrator
HỆ XƯƠNG

HỆ XƯƠNG

Hệ xương là cơ quan hoạt động như một cấu trúc hỗ trợ cho cơ thể của chúng ta. Hệ xương tạo cho cơ thể hình dạng, cho phép thực hiện các chuyển động, tạo ra các tế bào máu, bảo vệ các cơ quan và dự trữ khoáng chất. Hệ xương còn được gọi là hệ thống cơ xương.
administrator
BẠCH CẦU ĐƠN NHÂN

BẠCH CẦU ĐƠN NHÂN

Bạch cầu đơn nhân là một loại tế bào bạch cầu trong hệ thống miễn dịch của bạn. Bạch cầu đơn nhân biến thành đại thực bào hoặc tế bào tua khi vi trùng hoặc vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể bạn. Các tế bào tiêu diệt kẻ xâm lược hoặc cảnh báo các tế bào máu khác để giúp tiêu diệt nó, giúp ngăn ngừa nhiễm trùng.
administrator
ĐỘT BIẾN GEN Ở NGƯỜI

ĐỘT BIẾN GEN Ở NGƯỜI

Đột biến gen là những sự thay đổi đối với chuỗi ADN của bạn xảy ra trong quá trình phân chia tế bào khi tế bào tạo ra các bản sao của chính chúng. ADN của bạn cách cơ thể chúng ta cách hình thành và hoạt động. Đột biến gen có thể dẫn đến các tình trạng di truyền như ung thư hoặc chúng có thể giúp con người thích nghi tốt hơn với môi trường theo thời gian.
administrator
PURIN

PURIN

Purin là một hợp chất hóa học có trong hạt nhân của tế bào động, thực vật và trong nhiều loại thực phẩm hàng ngày. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về purin và các bệnh lý liên quan nhé.
administrator