QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI CHẤT

Quá trình trao đổi chất là quá trình diễn ra liên tục, cung cấp cho cơ thể chúng ta năng lượng để thực hiện các chức năng cần thiết như hô hấp và tiêu hóa. Cơ thể bạn cần một lượng calo tối thiểu (tỷ lệ trao đổi chất cơ bản hoặc BMR) để duy trì các chức năng này. Các yếu tố như tuổi tác, giới tính, khối lượng cơ và hoạt động thể chất ảnh hưởng đến sự trao đổi chất hoặc BMR.

daydreaming distracted girl in class

QUÁ TRÌNH TRAO ĐỔI CHẤT

TỔNG QUÁT

Sự trao đổi chất là gì?

Trao đổi chất đề cập đến các quá trình hóa học diễn ra khi cơ thể bạn chuyển đổi thức ăn và đồ uống thành năng lượng. Đó là một quá trình phức tạp với sự kết hợp của calo và oxy để tạo và giải phóng năng lượng. Năng lượng này cung cấp nhiên liệu để thực hiện các chức năng của cơ thể.

Quá trình trao đổi chất diễn ra để làm gì?

Quá trình trao đổi chất của chúng ta không bao giờ dừng lại, ngay cả khi cơ thể bạn ở trạng thái nghỉ ngơi. Nó liên tục cung cấp năng lượng cho các chức năng cơ bản của cơ thể, chẳng hạn như:

  • Thở.

  • Lưu thông máu.

  • Tiêu hóa thức ăn.

  • Tăng trưởng và sửa chữa các tế bào.

  • Quản lý nồng độ hormone.

  • Điều hòa thân nhiệt.

Tỷ lệ trao đổi chất cơ bản (BMR) là gì?

Tỷ lệ trao đổi chất cơ bản (BMR) đề cập đến số lượng calo tối thiểu mà cơ thể bạn cần để hoạt động khi chúng ta đang nghỉ ngơi. Chỉ số này là khác nhau ở mỗi người. BMR của bạn đáp ứng 60% đến 70% năng lượng mà cơ thể chúng ta sử dụng. Giảm cân nhanh chóng và hạn chế calo làm giảm BMR của bạn - đây là một trong những lý do tại sao quá trình giảm cân thường không tuyến tính và có thể bị đình trệ tại một số thời điểm.

Làm thế nào để cơ thể sử dụng phần còn lại của năng lượng?

Cơ thể bạn sử dụng khoảng 1/10 năng lượng để chuyển hóa thức ăn thành nhiên liệu. Phần năng lượng còn lại giúp bạn vận động cơ thể.

Sự trao đổi chất ảnh hưởng đến cân nặng như thế nào?

Nhiều người đổ lỗi cho các vấn đề về trao đổi chất là nguyên nhân gây ra các vấn đề về cân nặng. Nhưng sự trao đổi chất của bạn sẽ tự điều chỉnh một cách tự nhiên để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Nó hiếm khi là nguyên nhân của việc tăng hoặc giảm cân. Nói chung, bất kỳ ai đốt cháy nhiều calo hơn lượng calo nạp vào sẽ có khả năng giảm cân.

Sự khác biệt giữa sự trao đổi chất nhanh và sự trao đổi chất chậm là gì?

Một người có sự trao đổi chất nhanh hoặc BMR nhanh sẽ đốt cháy rất nhiều calo ngay cả khi đang nghỉ ngơi. Nếu bạn có sự trao đổi chất chậm hoặc BMR chậm, cơ thể bạn cần ít calo hơn để duy trì các hoạt động.

Quá trình trao đổi chất nhanh không nhất thiết sẽ khiến cơ thể bạn gầy. Trên thực tế, các nghiên cứu cho thấy những người thừa cân hay béo phì thường có tốc độ trao đổi chất nhanh. Cơ thể của họ cần nhiều năng lượng hơn để duy trì các chức năng cơ bản.

TÌNH TRẠNG VÀ RỐI LOẠN

Những tình trạng nào ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất?

Một số ít người bị rối loạn nội tiết tố khiến quá trình trao đổi chất diễn ra chậm hơn. Bạn có thể đốt cháy ít calo hơn và tăng cân nếu bạn mắc phải:

  • Hội chứng Cushing.

  • Suy giáp (tuyến giáp hoạt động kém).

Sự trao đổi chất cũng có thể gây ra các vấn đề sức khỏe toàn thân khác. Bất kỳ ai hấp thụ nhiều calo hơn mức đốt cháy sẽ có thể tăng cân. Điều này có thể dẫn đến béo phì và các vấn đề liên quan như tiểu đường và hội chứng chuyển hóa.

Rối loạn chuyển hóa là gì?

Rối loạn chuyển hóa là tình trạng ảnh hưởng đến cách cơ thể xử lý một số chất dinh dưỡng hoặc enzym. Bạn có thể thừa hưởng một chứng rối loạn chuyển hóa từ cha hoặc mẹ. Lượng thức ăn bạn nạp vào hay tập thể dục không phải là một yếu tố.

Các loại rối loạn chuyển hóa di truyền bao gồm:

  • Bệnh Gaucher.

  • Hemochromatosis.

  • Bệnh siro niệu.

  • Các bệnh về ty thể.

  • Bệnh Tay-Sachs.

  • Bệnh Wilson.

Những yếu tố nào khác ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất hoặc tốc độ trao đổi chất?

Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến chức năng trao đổi chất của bạn. Bao gồm:

  • Khối lượng cơ: Cần nhiều năng lượng (calo) để xây dựng và duy trì cơ hơn là chất béo. Những người có nhiều cơ hơn thường có quá trình trao đổi chất nhanh hơn và đốt cháy nhiều calo hơn.

  • Tuổi tác: Cơ thể bị mất cơ khi già đi, điều này làm chậm quá trình trao đổi chất.

  • Giới tính: Nam giới có xu hướng trao đổi chất nhanh hơn nữ giới. Họ có nhiều cơ hơn, xương lớn hơn và cơ thể ít mỡ hơn.

  • Gen: Các gen bạn thừa hưởng từ cha mẹ của bạn đóng một vai trò trong kích thước cơ bắp và khả năng xây dựng khối lượng cơ bắp của cơ thể.

  • Hoạt động thể chất: Đi bộ, vận động, chơi tennis và các hình thức tập thể dục khác khiến cơ thể bạn đốt cháy nhiều calo hơn là những người ít vận động.

  • Hút thuốc: Nicotine tăng tốc độ trao đổi chất của bạn, do đó bạn đốt cháy nhiều calo hơn. Đây là một lý do tại sao những người bỏ thuốc lá có thể tăng cân. Nhưng hậu quả sức khỏe của việc hút thuốc - ung thư, huyết áp cao, bệnh mạch vành - vượt xa bất kỳ lợi ích nào bạn có thể nhận được từ việc đốt cháy thêm một vài calo.

CHĂM SÓC

Làm thế nào để cơ thể có một quá trình trao đổi chất lành mạnh?

Các bước sau đây có thể có lợi cho sự trao đổi chất của bạn:

  • Đừng bỏ bữa. Sự trao đổi chất của bạn nhanh chóng thích nghi và bắt đầu sử dụng ít calo hơn cho các chức năng của cơ thể. Nếu bạn hạn chế calo quá nhiều, cơ thể bạn bắt đầu phá vỡ cơ bắp để lấy năng lượng. Mất khối lượng cơ làm chậm quá trình trao đổi chất.

  • Cung cấp năng lượng cho quá trình trao đổi chất bằng trái cây và rau tươi, protein nạc, carbohydrate và chất béo lành mạnh.

  • Tập luyện sức mạnh hoặc thực hiện các bài tập thể dục khác để xây dựng cơ bắp.

  • Bỏ hút thuốc. Quá trình trao đổi chất của bạn có thể chậm lại một chút, nhưng bạn sẽ giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư, bệnh tim và các vấn đề khác.

CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

Khi nào tôi nên đến gặp bác sĩ?

Bạn nên gọi cho bác sĩ của mình nếu gặp phải:

  • Đặc biệt mệt mỏi.

  • Giảm cân hoặc tăng cân không rõ nguyên nhân.

LƯU Ý

Sự trao đổi chất của bạn đóng một vai trò quan trọng trong việc giữ cho cơ thể chúng ta hoạt động. Một số yếu tố như tuổi tác, khối lượng cơ và hoạt động thể chất có thể ảnh hưởng đến cách quá trình trao đổi chất sử dụng calo để tạo năng lượng. Trao đổi chất nhanh hay chậm không thực sự là một yếu tố dẫn đến tăng hoặc giảm cân. Cân nặng của bạn liên quan nhiều hơn đến lượng calo nạp vào so với lượng calo tiêu hao. Cắt giảm mạnh lượng calo có thể có tác động tiêu cực đến cách hoạt động của quá trình trao đổi chất. Nói chuyện với bác sĩ của bạn về những cách khác để đạt được cân nặng hợp lý.

 

Có thể bạn quan tâm?
BẮP CHÂN

BẮP CHÂN

Bắp chân của bạn là cơ nằm ở phía sau của cẳng chân. Nó bắt đầu từ dưới đầu gối và kéo dài đến mắt cá chân của bạn. Cơ bắp chân đảm nhiệm chức năng giúp bạn đi bộ, chạy, nhảy và chịu trách nhiệm cho sự linh hoạt của bàn chân. Cơ bắp chân cũng là cơ quan giúp bạn đứng thẳng.
administrator
PHẾ QUẢN

PHẾ QUẢN

Phế quản là một ống dẫn khí thuộc hệ hô hấp dưới, có chức năng lưu thông khí và bảo vệ phổi.
administrator
BẠCH CẦU

BẠCH CẦU

Bạch cầu (hay còn gọi là hạch bạch huyết, tế bào miễn dịch) là một trong những thành phần quan trọng nhất của máu. Bạch cầu có chức năng chống lại các tác nhân lạ khi chúng đi vào cơ thể. Một khi nhận ra các tác nhân lạ, virus, vi khuẩn… thì bạch cầu sẽ thực hiện các cơ chế khử độc, sản xuất các kháng thể đồng thời giải phóng các chất dẫn truyền hóa học để bảo vệ cơ thể.
administrator
XƯƠNG CHÀY

XƯƠNG CHÀY

Xương chày là xương dài thứ hai trong cơ thể chúng ta. Nó đóng một vai trò quan trọng trong cách chúng ta đứng, di chuyển và giữ thăng bằng. Xương chày thường chỉ tổn thương khi gặp các chấn thương nghiêm trọng chẳng hạn như tai nạn xe hơi. Nhưng nếu xương bị suy yếu do loãng xương, bạn sẽ có nguy cơ gãy xương cao hơn mà bạn có thể không biết.
administrator
DÂY THẦN KINH CHẨM

DÂY THẦN KINH CHẨM

Dây thần kinh chẩm gồm là bộ phận có vai trò đặc biệt quan trọng, giúp chi phối cảm giác ở một số khu vực. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về dây thần kinh chẩm nhé.
administrator
CHẤT NHẦY CỔ TỬ CUNG

CHẤT NHẦY CỔ TỬ CUNG

Chất nhầy cổ tử cung là chất dịch do cổ tử cung tiết ra. Chất nhầy cổ tử cung của bạn thay đổi trong suốt chu kỳ kinh nguyệt. Chất nhầy cổ tử cung ẩm ướt và trơn cho thấy bạn đang trong giai đoạn sinh sản. Loại dịch này giúp tinh trùng dễ dàng bơi đến gặp trứng khi rụng trứng. Một số người nhận thấy việc lập biểu đồ chất nhầy cổ tử cung giúp xác định thời điểm họ có khả năng thụ thai cao nhất.
administrator
HỆ BÌ

HỆ BÌ

Hệ bì là lớp bên ngoài bao bọc cơ thể chúng ta. Nó bao gồm da, tóc, móng tay và các tuyến của bạn. Các cơ quan và cấu trúc này là tuyến phòng thủ đầu tiên của bạn chống lại vi khuẩn, giúp bảo vệ bạn khỏi bị tổn thương và ánh nắng mặt trời. Hệ bì của bạn hoạt động với các hệ thống khác để giữ cơ thể ở trạng thái cân bằng.
administrator
ÂM VẬT

ÂM VẬT

Âm vật là bộ phận cấu thành nên cơ quan sinh dục nữ, có vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe sinh sản của các chị em. Sau đây chúng ta hãy cùng tìm hiểu âm vật dưới góc nhìn y khoa nhé
administrator