DÂY THẦN KINH SỌ

Các dây thần kinh sọ là một tập hợp 12 dây thần kinh ghép nối ở phía sau não. Các dây thần kinh sọ gửi tín hiệu điện giữa não, mặt, cổ và thân giúp bạn nếm, ngửi, nghe và cảm nhận các cảm giác. Chúng cũng giúp bạn biểu hiện trên khuôn mặt, chớp mắt và cử động lưỡi.

daydreaming distracted girl in class

DÂY THẦN KINH SỌ

 

Vị trí 12 dây thần kinh sọ não 

Các dây thần kinh sọ não là gì?

Một số dây thần kinh sọ gửi tín hiệu điện giữa não và các phần khác nhau của cổ, đầu và thân. Những tín hiệu này giúp bạn ngửi, nếm, nghe và cử động cơ mặt.

Các dây thần kinh sọ bắt đầu hướng về phía sau não và là một phần quan trọng của hệ thống thần kinh.

Có bao nhiêu dây thần kinh sọ?

Có 12 cặp dây thần kinh sọ. Mỗi cặp dây thần kinh được phân tách để phục vụ hai bên não và cơ thể. Ví dụ, bạn có một đôi dây thần kinh khứu giác. Một dây thần kinh khứu giác nằm ở bên trái của não và một dây ở bên phải của não.

Các loại dây thần kinh sọ não

Mỗi 12 cặp dây thần kinh sọ có một chức năng cụ thể khác nhau. Các chuyên gia đã phân loại các dây thần kinh sọ dựa trên số lượng và chức năng bao gồm:

  • Thần kinh khứu giác: Khứu giác

  • Thần kinh thị giác: Khả năng nhìn

  • Thần kinh vận động: Khả năng di chuyển và chớp mắt

  • Dây thần kinh trochlear: Khả năng di chuyển mắt lên xuống hoặc tới lui

  • Dây thần kinh sinh ba: Cảm giác ở mặt, má, vị giác và cử động hàm

  • Thần kinh vận nhãn: Khả năng di chuyển mắt

  • Thần kinh mặt: Biểu hiện trên khuôn mặt và cảm giác vị giác

  • Thần kinh thính giác, tiền đình: Cảm giác nghe và thăng bằng

  • Thần kinh hầu họng: Khả năng nếm và nuốt

  • Thần kinh lang thang: Tiêu hóa và nhịp tim.

  • Dây thần kinh phụ (hay dây thần kinh phụ cột sống): Vận động cơ vai và cổ

  • Thần kinh hạ thiệt: Có khả năng di chuyển lưỡi

Chức năng của các dây thần kinh sọ

Các dây thần kinh sọ não đóng một vai trò trong việc kiểm soát cảm giác và kỹ năng vận động. Các dây thần kinh cảm giác giúp con người có thể:

  • Cảm nhận

  • Nghe

  • Nhìn thấy

  • Đánh hơi

  • Cảm nhận vị

Các dây thần kinh vận động đóng một vai trò trong việc kiểm soát các cơ mặt hoặc các tuyến của cơ thể. Một số dây thần kinh sọ có cả chức năng cảm giác và vận động.

Những tình trạng và rối loạn nào ảnh hưởng đến dây thần kinh sọ

Một số tình trạng hoặc chấn thương có thể làm tổn thương các bộ phận của não, nơi có các dây thần kinh sọ. Trong một số trường hợp, một tình trạng có thể chỉ làm tổn thương một dây thần kinh sọ. Ngoài ra, một số chấn thương hoặc phẫu thuật có thể làm tổn thương hoặc cắt đứt dây thần kinh.

Các rối loạn ảnh hưởng đến dây thần kinh sọ bao gồm:

  • Bệnh xơ cứng teo cơ bên (ALS): Một rối loạn tiến triển trong đó các tế bào thần kinh bị phá vỡ và cơ bắp yếu đi

  • Bell's palsy: Yếu cơ đột ngột và mất kiểm soát một nửa khuôn mặt

  • Co thắt nửa mặt: Các cơn co thắt (co giật) không chủ ý ở một bên mặt

  • Đau mắt liên nhân: Mất khả năng di chuyển đồng bộ mắt khi bạn nhìn sang một bên

  • Liệt thần kinh vận nhãn: Tổn thương dây thần kinh sọ thứ ba khiến một trong hai mắt ở vị trí như thể bạn đang nhìn xuống và nhìn sang một bên

  • Đột quỵ: Việc cung cấp máu trong não bị gián đoạn do cục máu đông hoặc mạch máu bị vỡ 

  • Chấn thương sọ não: Gián đoạn hoặc tổn thương chức năng não, thường do một chấn thương bất ngờ và dữ dội vào đầu

  • Đau dây thần kinh sinh ba: Đau mãn tính ở dây thần kinh sọ thứ năm, chạy qua má

Những dấu hiệu hoặc triệu chứng phổ biến của rối loạn dây thần kinh sọ não

Các dây thần kinh sọ ảnh hưởng đến nhiều chức năng và cảm giác. Kết quả là các rối loạn dây thần kinh sọ khác nhau có các triệu chứng khác nhau. Rối loạn dây thần kinh sọ có thể ảnh hưởng đến:

  • Nét mặt

  • Thính giác

  • Khứu giác

  • Nuốt

  • Vị giác

  • Tầm nhìn

Làm thế nào có thể giữ cho các dây thần kinh sọ khỏe mạnh?

Bạn có thể giữ cho não, dây thần kinh sọ và toàn bộ hệ thần kinh khỏe mạnh hơn bằng một vài thay đổi trong lối sống. Bao gồm:

  • Duy trì cân nặng phù hợp với loại cơ thể, giới tính và độ tuổi

  • Uống rượu ở mức độ vừa phải

  • Có chế độ ăn uống đầy đủ các loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng như trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt

  • Tập thể dục thường xuyên

  • Kiểm soát huyết áp trong phạm vi cho phép

  • Quản lý bất kỳ tình trạng nào làm tăng nguy cơ tổn thương thần kinh, chẳng hạn như bệnh tiểu đường

  • Bỏ thuốc lá

Các tình trạng cần cấp cứu khẩn cấp

Các triệu chứng của chấn thương hoặc tình trạng dây thần kinh sọ khác nhau tùy thuộc vào dây thần kinh nào bị ảnh hưởng. Cần thăm khám và cấp cứu khẩn cấp nếu bạn gặp phải các tình trạng như:

  • Chảy nước dãi không rõ nguyên nhân

  • Sụp mi ở một bên mặt

  • Đau hoặc tê mặt 

  • Yếu cơ hoặc tê liệt

  • Nói lắp

  • Ngứa ran bất cứ nơi nào trên cơ thể

  • Giảm thị lực

 

 
Có thể bạn quan tâm?
BUỒNG TRỨNG

BUỒNG TRỨNG

Buồng trứng là cơ quan sản xuất trứng và các nội tiết tố phục vụ cho chu kỳ kinh nguyệt và mang thai. Buồng trứng được tìm thấy ở hai bên tử cung. Một số tình trạng hoặc bệnh lý ở buồng trứng có thể gây ra các triệu chứng đau đớn và cần được điều trị y tế.
administrator
MAO MẠCH BẠCH HUYẾT

MAO MẠCH BẠCH HUYẾT

Mao mạch bạch huyết là những mạch nhỏ có chức năng thu thập và lọc chất lỏng từ các tế bào và mô của cơ thể bạn. Chúng giúp duy trì huyết áp và thể tích, ngăn ngừa sự tích tụ chất lỏng trong cơ thể.
administrator
HIỆU ÁP (ÁP LỰC MẠCH)

HIỆU ÁP (ÁP LỰC MẠCH)

Hiệu áp hay áp lực mạch là sự chênh lệch giữa chỉ số trên và chỉ số dưới của huyết áp. Con số này có thể là một chỉ báo về các vấn đề sức khỏe trước khi xuất hiện các triệu chứng. Áp lực mạch bất thường đôi khi cũng có thể khiến bạn có nguy cơ mắc một số bệnh hoặc tình trạng nhất định.
administrator
TIỂU NÃO

TIỂU NÃO

Tiểu não là một phần của não giúp điều phối cũng như điều chỉnh một loạt các chức năng và quá trình trong cả não cả cơ thể của bạn. Mặc dù nó rất nhỏ so với tổng thể bộ não, nhưng nó chứa hơn một nửa số tế bào thần kinh trong toàn bộ cơ thể bạn.
administrator
KHÍ QUẢN

KHÍ QUẢN

Khí quản là một ống dài nối thanh quản với phế quản của bạn. Phế quản của bạn gửi không khí đến phổi của chúng ta. Khí quản là bộ phận quan trọng của hệ hô hấp. Khí quản được tạo bởi các vòng sụn. Nó được lót bằng các tế bào sản xuất chất nhầy. Chất nhầy này giữ các chất gây dị ứng, các hạt bụi hoặc các mảnh vụn khác ra khỏi phổi của bạn.
administrator
DÂY THẦN KINH KHỨU GIÁC

DÂY THẦN KINH KHỨU GIÁC

Dây thần kinh khứu giác của bạn là dây thần kinh sọ đầu tiên (CN I). Dây thần kinh này kích hoạt hoạt động của hệ thống khứu giác giúp chúng ta ngửi. Dây thần kinh sọ 1 là dây thần kinh cảm giác ngắn nhất. Nó bắt đầu trong não và kết thúc ở phần trên, bên trong mũi của chúng ta.
administrator
DÂY THẦN KINH CHÀY

DÂY THẦN KINH CHÀY

Dây thần kinh chày giúp cẳng chân của chúng ta nhận thông điệp từ não. Nó bắt đầu trên đầu gối, ở phía sau của chân. Dây thần kinh kết nối với 21 cơ giúp bạn có thể cử động chân, bàn chân và ngón chân.
administrator
AXIT DẠ DÀY

AXIT DẠ DÀY

Axit dạ dày có nhiều vai trò quan trọng đối với hoạt động của hệ tiêu hóa. Tình trạng thừa axit dạ dày có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của chúng ta. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về axit dạ dày và các cách để giải quyết tình trạng thừa axit dạ dày nhé.
administrator