Xương đòn còn được gọi bằng tên gọi khác là xương quai xanh, là một xương dài, hình hơi chữ S, nằm dưới vai và ở đỉnh của lồng ngực. Xương đòn giúp chuyển động của vai linh hoạt hơn và giúp bảo vệ cánh tay bằng cách phân tán lực tác động vào.

daydreaming distracted girl in class

XƯƠNG ĐÒN

Xương đòn là gì?

Xương đòn còn được gọi bằng tên gọi khác là xương quai xanh, là một xương dài, hình hơi chữ S, nằm dưới vai và ở đỉnh của lồng ngực. Xương đòn hỗ trợ kết nối cấu trúc giữa vai và phần còn lại của khung xương. Đồng thời là một trong những xương thường xuyên bị gãy nhất trong cơ thể.

Ở một số người làm việc hoạt động hoặc tham gia thể thao có nguy cơ lớn gặp phải chấn thương xương đòn

Cấu tạo của xương đòn

Xương đòn là sự kết hợp giữa xương bả vai và xương ức để tạo thành hai khớp ở hai bên của xương, bao gồm:

  • Khớp xương đòn: Khớp xương đòn hình thành giữa cơ xương đòn và xương đòn ở đỉnh vai, được kết nối với nhau bằng dây chằng xương đòn.

  • Khớp xương ức: Khớp xương ức hình thành giữa xương ức và xương đòn ở phía trước ngực, được kết nối với nhau bởi dây chằng xương đòn.

Kích thước mỏng, nhỏ của xương đòn khiến nó dễ bị gãy. Gãy xương đòn có thể xảy ra do ngã khi dang rộng cánh tay hoặc do một cú va chạm mạnh trực tiếp vào vai. Vị trí 1/3 đoạn giữa của xương đòn thường dễ bị gãy nhất, chiếm khoảng 80% tổng số các trường hợp gãy xương đòn.

Chức năng của xương đòn

Xương đòn kết nối vai với phần còn lại của bộ xương người. Vị trí của xương đòn giúp chuyển động của vai linh hoạt hơn và giúp bảo vệ cánh tay bằng cách phân tán lực truyền.

Xương đòn có thể chuyển động nhỏ về độ cao và độ lõm (chuyển động lên xuống), co và rút (chuyển động tiến lùi) và xoay.

Subclavius là cơ chính kiểm soát xương đòn, bắt nguồn từ xương sườn đầu tiên và gắn vào mặt dưới của xương đòn. Ngoài ra, cơ delta, cơ hình thang và cơ ức đòn chũm cũng gắn vào xương đòn để hỗ trợ cho sự chuyển động nhỏ đa hướng. 

Xương đòn đóng vai trò như một cột mốc giải phẫu quan trọng để có thể xác định được vị trí các cấu trúc khác nhau như đỉnh tim - nơi bác sĩ thường đặt ống nghe để kiểm tra nhịp tim.

Các chấn thương thường xảy ra ở xương đòn

Xương đòn và các khớp liên quan có thể bị tổn thương do chấn thương hoặc vận động vai thường xuyên. Các chấn thương bao gồm:

Bong gân hoặc trật khớp cùng đòn

Trật khớp cùng đòn là một chấn thương vai thường, có thể làm tổn thương các dây chằng. Điều này có thể dẫn đến bong gân. Các triệu chứng bao gồm đau ở đầu ngoài xương đòn, đầu ngoài xương đòn di động, nhô lên dưới da, bị biến dạng, không thể đưa tay lên quá cao đầu, không nằm nghiêng về bên tổn thương được, đau âm ỉ,....

Gãy xương đòn 

Đây là tình trạng phổ biển do chấn thương ở vai, đặc biệt là chấn thương trực tiếp vào mặt trước của vai, có thể gây gãy xương đòn. Các triệu chứng bao gồm đau ở xương đòn và vai, khó cử động cánh tay,...

Trật khớp xương ức

Khớp xương ức là khớp kết nối giữa xương đòn và xương ức, có thể bị trật khớp do chấn thương phía trước vai, gây đau và sưng tấy quanh vùng bị thương.

Thoái hóa khớp cùng xương đòn

Thoái hóa khớp cùng xương đòn có thể xảy ra do lạm dụng khớp quá mức, đặc biệt là khi nâng vật nặng sẽ dẫn đến đau vai ở cuối xương đòn. Xương bắt đầu hình thành các vết nứt nhanh hơn khả năng chữa lành của cơ thể nếu gây áp lực lên khớp thường xuyên. Biểu hiện có thể như viêm, sưng tấy ở khớp cùng đòn, đau khi cử động cánh tay,... Tình trạng này thường xảy ra ở các vận động viên nên khi cơn đau dữ dội, cần sử dụng đai cố định giúp chỉnh hình vai để không phải phẫu thuật ở tình trạng nghiêm trọng.

Viêm khớp AC

Viêm khớp AC xảy ra khi sụn bảo vệ xương bị thoái hóa theo thời gian. Lạm dụng vai thường xuyên có thể dẫn đến thoái hóa sụn và phát triển bệnh viêm khớp AC, gây viêm ở vai và đau khi cử động cánh tay.

Các phương pháp phục hồi chức năng của xương đòn

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng, việc phục hồi chức năng cho các tình trạng liên quan đến xương đòn bao gồm các phương pháp như:

  • Thuốc: thuốc giảm đau và chống viêm có thể sử dụng tạm thời để kiểm soát các triệu chứng sau chấn thương.

  • Tiêm cortisone: tiêm vào khớp giúp giảm đau và viêm.

  • Nghỉ ngơi: nên có thời gian nghỉ ngơi sau chấn thương để tình trạng viêm giảm và các khớp bị thương lành lại. Nên tránh các chuyển động trên cao hay kéo, đẩy và nâng.

  • Bất động khớp: cần đeo đai vai để bảo vệ xương đòn sau chấn thương. Đối với bong gân hoặc trật khớp xương đòn hay khớp xương ức, cần đeo đai vai trong vòng 2-6 tuần, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của chấn thương. Đối với gãy xương đòn, nên đeo đai vai từ 6 – 8 tuần cho đến khi xương lành lại.

  • Vật lý trị liệu: có thể hỗ trợ phục hồi cấu trúc xung quanh xương đòn sau chấn thương để giảm đau, phục hồi phạm vi chuyển động và khả năng vận động khớp thích hợp, đồng thời tăng cường các cơ xung quanh vai và bả vai.

  • Phẫu thuật: thường phẫu thuật ở các trường hợp chấn thương xương đòn nghiêm trọng.

 
Có thể bạn quan tâm?
HỆ THỐNG BẠCH HUYẾT

HỆ THỐNG BẠCH HUYẾT

Hệ thống bạch huyết, một phần của hệ thống miễn dịch, có nhiều chức năng quan trọng đối với cơ thể, bao gồm bảo vệ cơ thể bạn khỏi những kẻ xâm lược gây bệnh, duy trì lượng chất lỏng trong cơ thể, hấp thụ chất béo trong đường tiêu hóa và loại bỏ chất thải tế bào. Sự tắc nghẽn, bệnh lý hoặc nhiễm trùng có thể ảnh hưởng đến chức năng hệ thống bạch huyết của bạn.
administrator
ĐƯỜNG SỌC NÂU

ĐƯỜNG SỌC NÂU

Đường sọc nâu là một đường sẫm màu phát triển trên dạ dày của chúng ta khi mang thai. Nó thường kéo dài từ rốn đến vùng mu của bạn. Đường sọc nâu là do sự gia tăng hormone và mất dần sau khi bạn sinh em bé.
administrator
THẬN

THẬN

Thận là một phần của hệ tiết niệu, có nhiều chức năng quan trọng như loại bỏ độc tố và chất thải ra khỏi máu. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về thận và các bệnh lý liên quan nhé.
administrator
BUỒNG TIM

BUỒNG TIM

Các buồng tim bao gồm bốn không gian rỗng nằm bên trong trái tim của bạn. Các buồng trên ở tim của bạn được gọi là tâm nhĩ phải và tâm nhĩ trái. Các buồng dưới của tim được gọi là tâm thất phải và tâm thất trái. Các buồng tim làm việc cùng nhau để quản lý nhịp tim của bạn. Chúng cũng đưa máu tới phổi để lấy oxy trước khi tuần hoàn khắp cơ thể.
administrator
VAN TIM

VAN TIM

Khi tim bơm máu, bốn van đóng mở để đảm bảo máu chảy theo hướng chính xác. Khi chúng mở và đóng, chúng tạo ra hai âm thanh của nhịp tim. Bốn van tim bao gồm van động mạch chủ, van hai lá, van động mạch phổi và van ba lá. Nhịp đập bất thường là dấu hiệu đầu tiên của vấn đề về van tim.
administrator
TĨNH MẠCH NGỰC TRONG

TĨNH MẠCH NGỰC TRONG

Tĩnh mạch ngực trong nằm sâu bên trong lồng ngực của bạn. Nó thu thập máu từ thành ngực, ngực và đưa nó trở lại trái tim của bạn, nơi nó được bổ sung oxy. Tĩnh mạch ngực trong hoạt động cùng với nhiều tĩnh mạch khác trong cơ thể của bạn để giữ cho hệ tuần hoàn của bạn hoạt động liên tục.
administrator
AXIT DẠ DÀY

AXIT DẠ DÀY

Axit dạ dày có nhiều vai trò quan trọng đối với hoạt động của hệ tiêu hóa. Tình trạng thừa axit dạ dày có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của chúng ta. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về axit dạ dày và các cách để giải quyết tình trạng thừa axit dạ dày nhé.
administrator
AMIDAN

AMIDAN

Amidan, nằm ở phía sau cổ họng, là một phần của hệ thống miễn dịch của chúng ta. Amidan giúp chống lại nhiễm trùng và bệnh tật. Đôi khi, bạn có thể mắc phải một số vấn đề với amidan, chẳng hạn như đau, sưng và nhiễm trùng. Nếu những vấn đề này là mãn tính, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật cắt amidan.
administrator