RAU MÙI TÂY

Rau mùi tây có tính ôn, vị cay, có tác dụng kháng khuẩn, khử trùng, chống co thắt, điều trị rối loạn tiêu hóa, viêm dạ dày, chứng hôi miệng, rối loạn kinh nguyệt, đau bụng kinh, lợi tiểu và dùng trong ẩm thực, để trị sỏi thận, trĩ, rối loạn tiêu hóa, thiếu vitamin A, viêm da.

daydreaming distracted girl in class

RAU MÙI TÂY

Giới thiệu về dược liệu

Tên khoa học: Petroselinum crispum Hoff.

Họ: Hoa tán (Apiaceae).

Tên gọi khác: ngò tây, rau ngò.

Đặc điểm dược liệu

Rau mùi tây là loại cây thân thảo, sống 2 năm, thân thẳng đứng, có xẻ rãnh, có rễ dọc thân. Rễ phát triển thành củ hình trụ, đầu có hình nón. Lá màu xanh, bóng, có cuống dài, thường hình ba cạnh, có chia thùy ở phần phía trên, 2 đến 3 lần xẻ thùy, mép có răng cưa. Tán kép nhỏ không có bao chung, thường mang 3 tán và mỗi tán mang cỡ 10 – 15 hoa trắng hoặc lục vàng nhạt. Có 5 lá đài nhỏ và có 5 cánh hoa nguyên, có 2 vòi nhụy. Quả nhỏ hình cầu. Khi vò toàn cây có mùi thơm dễ chịu.

Mùi tây có 3 loại chính:

- Mùi tây thường (Petroselinum crispum): lá dẹt thường trồng ở nơi có khí hậu ấm.

- Mùi tây lá xoăn (Petroselinum neapolitanum): lá xoăn, hương vị thơm và ngọt hơn, thường trồng ở nơi có khí hậu lạnh, khô, có tuyết (Ý, Pháp và một số nước Đông Âu).

- Mùi tây lấy củ (Petroselinum crispum tuberosum) 

Trong đó, mùi tây lá phẳng Italia và loại lá xoăn Pháp thường được dùng làm thuốc chữa bệnh.

Phân bố, sinh thái

Rau mùi tây có nguồn gốc từ khu vực Địa Trung Hải. Ngày nay, cây được trồng và sử dụng rộng rãi khắp nơi trên thế giới làm rau ăn gia vị như Tỏi, Hành... Loại mùi tây lấy củ được trồng nhiều ở các nước Châu Âu, Nga (miền nam Siberi, Moskva và Viễn Đông), trừ Pribaltic và Scandinavia. Loại rau mùi tây lấy lá thường được trồng ở các vĩ độ cao hơn, khí hậu lạnh hơn như Bắc Mỹ, Canada. Ở nước ta, cây được di thực không rõ từ bao giờ.

Bộ phận dùng, thu hái, chế biến

Bộ phận dùng: Toàn thân

Thu hái, chế biến: Thu hái quanh năm. Sau khi hái đem về rửa sạch và phơi khô

Bảo quản: ở nhiệt độ phòng

Thành phần hóa học 

Rau mùi tây chứa nhiều vitamin, carotenoid, flavonoid, apiol, các terpenoid, coumarin, tocopherol, phenylpropanoid, phthalates và một số chất béo, chất khoáng khác:

- Lá chứa hàm lượng cao vitamin (A, C và K), β- carotene, lutein, zeaxanthin, folate, choline, niacin, axit pantothenic.

- Rễ chứa nhiều chất khoáng như canxi, kali, magnesi, phospho, sắt, natri, kẽm, boron, florua, apigenin.

- 2,5-6% tinh dầu tùy từng loại bao gồm apiol (55-65%) hoặc alyl-tetrametoxybenzen (50-60%), tecpen, apein, pinen 

- Hạt mùi tây chứa 20% chất béo, hạt chứa coumarin.

Tác dụng - Công dụng 

Theo y học cổ truyền, rau mùi tây có tính ôn, vị cay, có tác dụng kháng khuẩn, khử trùng, chống co thắt, điều trị rối loạn tiêu hóa, viêm dạ dày, chứng hôi miệng, rối loạn kinh nguyệt, đau bụng kinh, lợi tiểu và dùng trong ẩm thực, để trị sỏi thận, trĩ, rối loạn tiêu hóa, thiếu vitamin A, viêm da. 

Theo y học hiện đại, rau mùi tây có công dụng:

- Giảm nguy cơ ung thư: Dược liệu chứa lượng lớn hoạt chất flavonoid (apigenin) có tác dụng chống viêm và chống ung thư khá tốt.

- Hỗ trợ sức khỏe xương: Mùi tây chứa nhiều vitamin K là dưỡng chất cần thiết cho sức khỏe của xương, giúp kích hoạt một số protein làm tăng mật độ khoáng xương, giúp làm giảm nguy cơ loãng và gãy xương

- Bảo vệ mắt: Zeaxanthin, Lutein và beta carotene trong rau mùi tây có tác dụng bảo vệ mắt, thúc đẩy thị lực, ngừa thoái hóa điểm vàng, giúp mắt khỏe mạnh hơn. Bên cạnh đó, lượng lớn vitamin A có tác dụng bảo vệ giác mạc, giúp mắt tránh khỏi những tổn thương do tác nhân từ bên ngoài gây ra.

- Cải thiện sức khỏe tim, giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch

- Tác dụng kháng khuẩn: Rau mùi tây có đặc tính kháng khuẩn, kháng nấm men, nấm mốc và một số loại vi khuẩn gây nhiễm trùng như S. aureus, Listeria và Salmonella

- Ngăn ngừa sỏi thận: rau mùi tây có tác dụng giúp tăng lượng nước tiểu và giảm bài tiết canxi trong nước tiểu và ngăn ngừa hình thành sỏi thận

- Điều hòa kinh nguyệt: Hoạt chất myristicin và apiole trong rau mùi tây có thể giúp tăng sản xuất estrogen và cân bằng hormone. Bên cạnh đó, dược liệu còn hoạt động như một chất kích thích chu kỳ kinh nguyệt (emmenagogue), giúp điều hòa kinh nguyệt

- Kiểm soát lượng đường trong máu, cải thiện chức năng gan.

Ngoài ra, rau mùi tây còn hỗ trợ cải thiện các bệnh lý như:

- Viêm phế quản, hen hoặc ho

- Sốt rét

- Chữa vết thương ngoài da do côn trùng cắn

- Mặt nạ điều trị da (thường dành cho người có loại da dầu)

Cách dùng - Liều dùng 

​​​Liều dùng hằng ngày: 4-6g dưới dạng pha trà, thuốc sắc, thuốc đắp ngoài hoặc trong chế biến món ăn.

Liều dùng tối đa mỗi ngày là 25 – 50 gram.

Lưu ý

- Không nên sử dụng khi sởi đã mọc đều hoặc trong thời kỳ phục hồi sau bệnh sởi.

- Phụ nữ mang thai không nên dùng mùi tây trong một thời gian dài hoặc dùng với liều lượng quá cao vì các thành phần hoạt chất trong dược liệu có tác dụng co bóp tử cung. Do đó, có thể gây sẩy thai hoặc ảnh hưởng xấu đến sức khỏe cả mẹ và bé.

- Người mắc chứng máu khó đông hoặc vừa mới phẫu thuật không nên dùng mùi tây vì dược liệu này chứa nhiều vitamin K gây ảnh hưởng đến quá trình đông máu.

- Không sử dụng mùi tây nếu đang dùng thuốc chống chông máu như warfarin (Coumadin) để tránh hiện tượng tương tác thuốc

- Không nên dùng mùi tây khi đang dùng thuốc lợi tiểu để tránh tình trạng mất nước quá mức gây suy nhược cơ thể và một số vấn đề sức khỏe khác.

- Người bị thiếu máu, huyết áp thấp, sỏi thận, ra mồ hôi nhiều, suy nhược cơ thể không nên dùng.

 

Có thể bạn quan tâm?
SÂM CAU RỪNG

SÂM CAU RỪNG

Sâm cau rừng mọc hoang phổ biến rất rộng rãi với đồng bào ở các tỉnh miền Bắc Việt Nam. Đây là một loại thảo dược quý với nhiều công dụng tuyệt vời đặc biệt là đối với chức năng sinh lý nam giới.
administrator
HẠT GẤC

HẠT GẤC

Gấc là một loại cây không còn xa lạ gì với chúng ta. Cây gấc là loại cây thân leo lâu năm, có chiều dài khoảng 10 đến 15m, mỗi năm có thể héo một lần nhưng đến mùa xuân năm sau thì nhiều thân mới mọc ra từ rễ hơn. Sau đây hãy cùng tìm hiểu rõ hơn về hạt gấc và các công dụng trong y học nhé.
administrator
TANG PHIÊU TIÊU

TANG PHIÊU TIÊU

Vị thuốc Tang phiêu tiêu thực chất là tổ của loài bọ ngựa sống trên cây Dâu tằm được thu hái, phơi và sấy khô để sử dụng. Đây là vị thuốc được sử dụng nhiều trong Y học cổ truyền cho nam giới với tác dụng bổ thận, tráng dương rất hiệu quả. Ngoài những tác dụng trên, Tang phiêu tiêu còn được giới khoa học quan tâm nghiên cứu và chứng minh những tác dụng khác của nó.
administrator
CÂY CẢI CỦ

CÂY CẢI CỦ

Cải củ rất quen thuộc với người Việt Nam, được trồng ở khắp nơi để lấy củ ăn. Không chỉ làm thực phẩm, cải củ còn được sử dụng làm dược liệu với công dụng giảm ho, dễ tiêu, chống nôn,… Tuy nhiên cải củ ít được thu hoạch để làm thuốc, thường dùng làm thực phẩm phổ biến hơn.
administrator
SÀI ĐẤT

SÀI ĐẤT

Cây Sài đất là một loại thực vật mọc dại rất phổ biến tại những nước thuộc khu vực nhiệt đới. Nó thường được mọi người sử dụng như một loại rau trong các bữa cơm. Tuy nhiên, bên cạnh công dụng như 1 loại thực phẩm thì Sài đất còn là một vị thuốc rất tốt cho sức khỏe con người.
administrator
BÌNH VÔI

BÌNH VÔI

Bình vôi, hay còn được biết đến với những tên gọi: củ một, cà tom, củ mối trôn, ngải tượng, tử nhiên,... Theo Y Học Cổ Truyền, củ bình vôi giúp an thần bổ phế. Do vậy củ này sẽ giúp cho người dùng tránh khỏi một số bệnh liên quan đến thần kinh. Nhờ công dụng điều trị chứng mất ngủ mà củ bình vôi mang lại không ít công dụng hiệu quả cho sức khỏe. Do vậy các bệnh liên quan thần kinh như hồi hộp, lo âu, suy nhược thần kinh,... đều sẽ được hạn chế.
administrator
ÍCH TRÍ NHÂN

ÍCH TRÍ NHÂN

- Tên khoa học: Alpinia oxyphylla Mig - Họ: Zingiberaceae (Gừng) - Tên gọi khác: riềng lá nhọn Ích trí nhân là quả chín của cây mang đi sấy khô.
administrator
THƯƠNG TRUẬT

THƯƠNG TRUẬT

Các loại dược liệu là một trong những lựa hàng đầu khi điều trị bệnh lý do có nguồn gốc từ thiên nhiên và thân thiện với cơ thể. Thương truật là một dược liệu rất đa dạng về thành phần và tác dụng dược lý, do đó thường được sử dụng để hỗ trợ tiêu hóa, trị tiêu chảy hay đầy bụng…. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về Thương truật cũng như những bài thuốc dân gian thường được sử dụng trong dân gian.
administrator