XÁO TAM THÂN (TAM PHÂN)

Xáo tam thân (Paramignya trimera) là một loại dược liệu quý thuộc họ Cam (Rutaceae) có nguồn gốc từ Đông Nam Á và châu Phi. Với thành phần chính là các hợp chất tự nhiên như flavonoid, coumarin, terpenoid, alkaloid, Xáo tam thân đã được sử dụng trong y học cổ truyền và hiện đại để chữa trị nhiều loại bệnh như đau đầu, đau khớp, viêm xoang và một số bệnh lý khác. Ngoài ra, Xáo tam thân còn có tác dụng giải độc, kháng khuẩn và kháng viêm.

daydreaming distracted girl in class

XÁO TAM THÂN (TAM PHÂN)

Giới thiệu về dược liệu

Xáo tam thân (Paramignya trimera) là một loài thực vật có hoa thuộc họ Cam (Rutaceae). Đây là một loại cây bụi, cao khoảng 1-2m, thân cây có nhiều gai nhọn. Lá của Xáo tam thân có chiều dài khoảng 6-12cm, có màu xanh đậm và bóng, hình dạng là hình bầu dục hay elip, với mép lá có răng cưa. Hoa của Xáo tam thân có màu trắng và hình dạng giống như hoa cam, nở quanh năm, tập trung thành từng chùm ở ngọn hoặc ở nách lá. Quả của cây có hình dạng hình cầu, có kích thước nhỏ và màu đen khi chín. Xáo tam thân phân bố rộng rãi tại các vùng nhiệt đới châu Á, như Việt Nam, Campuchia, Thái Lan và Ấn Độ. Nó thường mọc dại ở các khu vực rừng thưa và vùng đồng cỏ.

Bộ phận dùng, thu hái, chế biến

Bộ phận được sử dụng chủ yếu của Xáo tam thân là thân rễ và thân cây. Thân rễ thường được sử dụng nhiều hơn và chứa nhiều hoạt chất hơn so với thân cây. Việc thu hái thường được thực hiện vào mùa thu và đông khi hoạt chất trong cây đạt đến mức cao nhất. Sau khi thu hái, thân rễ và thân cây được phơi khô nhanh chóng trong bóng râm và gió mát. Chế biến sau khi thu hái thường là cắt nhỏ, sấy khô hoặc chưng cất để tách chiết ra các hoạt chất cần thiết. Dược liệu Xáo tam thân được bảo quản trong bao bì kín, tránh ánh nắng trực tiếp và nơi ẩm ướt.

Thành phần hóa học

Hiện tại, chưa có nhiều nghiên cứu Y học hiện đại về thành phần và hàm lượng của dược liệu Xáo tam thân (Paramignya trimera). Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy rễ của cây Xáo tam thân chứa các hợp chất hữu cơ như alkaloid, flavonoid, tannin, saponin, coumarin, và lignan. Ngoài ra, cây còn chứa một số dưỡng chất có lợi cho sức khỏe như vitamin C và khoáng chất. Tuy nhiên, cần thêm nghiên cứu để xác định chính xác thành phần và hàm lượng các chất trong dược liệu này.

Tác dụng - Công dụng

Theo Y học cổ truyền

Theo Y học cổ truyền, Xáo tam thân có vị đắng, tính hàn, có tác dụng vào kinh tỳ vị, tâm can và phế. Dược liệu này có công dụng lợi thủy, thanh nhiệt, giải độc, sát trùng, giảm đau, chống co thắt, tiêu viêm, tăng cường miễn dịch, kháng khuẩn, trị ho, giảm đau bụng, giảm đau đầu, tiêu chảy, ngăn ngừa rối loạn tiêu hóa và đầy hơi. Xáo tam thân còn được sử dụng để điều trị chứng đau nhức xương khớp, sỏi thận, tiểu đường, viêm gan, và trầm cảm.

Theo Y học hiện đại

Hiện nay, có rất ít nghiên cứu về tác dụng của Xáo tam thân (Paramignya trimera) trên người. Tuy nhiên, một số nghiên cứu trên động vật đã cho thấy một số tiềm năng tác dụng của cây này:

  • Tác dụng kháng khuẩn: Nghiên cứu trên chuột đã chứng minh rằng chiết xuất từ rễ Xáo tam thân có khả năng kháng khuẩn trên một số loại vi khuẩn như Staphylococcus aureus và Escherichia coli.

  • Tác dụng kháng nấm: Một nghiên cứu khác trên chuột cũng đã chỉ ra rằng chiết xuất từ rễ Xáo tam thân có khả năng kháng nấm trên một số loại nấm Candida.

  • Tác dụng giảm đau: Nghiên cứu trên chuột đã chỉ ra rằng chiết xuất từ rễ Xáo tam thân có tác dụng giảm đau tương đương với thuốc diclofenac, một loại thuốc chống viêm không steroid.

  • Tác dụng kháng viêm: Một nghiên cứu khác trên chuột đã chỉ ra rằng chiết xuất từ rễ Xáo tam thân có tác dụng kháng viêm tương đương với thuốc diclofenac.

Tuy nhiên, cần thêm nhiều nghiên cứu trên người để đánh giá chính xác tác dụng và an toàn của Xáo tam thân trong y học hiện đại.

Cách dùng - Liều dùng

Dưới đây là một số bài thuốc chữa bệnh sử dụng Xáo tam thân (Paramignya trimera):

  • Bài thuốc trị ho: Xáo tam thân 20g, cam thảo 10g, hạt sen 10g, kỷ tử 10g, mẫu đơn 10g. Sắc đồng thời các vị trên với 1 lít nước, đun sôi đến còn một nửa, uống trong ngày.

  • Bài thuốc trị đau đầu: Xáo tam thân 10g, đinh hương 3g, tỏi tây 10g. Xông hơi qua đường hô hấp.

  • Bài thuốc trị đau bụng kinh: Xáo tam thân 20g, sơn tra 10g, cam thảo 6g, đỗ trọng 6g, nhục quế 6g, đại táo 10g, mẫu đơn 6g. Sắc uống, từ 2-3 lần trong ngày.

  • Bài thuốc trị bệnh da liễu: Xáo tam thân 30g, ngải đắng 15g, bạch chỉ 15g, râu mèo 15g. Sắc uống ngày 2 lần.

Lưu ý: Liều lượng và cách sử dụng thuốc có thể thay đổi tùy theo từng trường hợp cụ thể. Trước khi sử dụng thuốc, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhà chuyên môn.

Lưu ý

Sau đây là những lưu ý cần biết khi sử dụng Xáo tam thân (Paramignya trimera) chữa bệnh:

  • Liều lượng sử dụng Xáo tam thân phải được tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ hoặc người bán thuốc để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

  • Xáo tam thân không nên sử dụng cho trẻ em dưới 12 tuổi, phụ nữ mang thai và cho con bú mà không được sự cho phép của bác sĩ.

  • Tránh sử dụng Xáo tam thân cùng với các thuốc khác có chứa chất có tính acid, hoặc tác dụng lên gan, thận, vì có thể gây tác dụng phụ.

  • Nếu có dấu hiệu dị ứng như nổi mẩn, ngứa, khó thở hoặc khó nuốt, ngưng sử dụng Xáo tam thân ngay lập tức và tìm kiếm sự chăm sóc y tế.

 

 
Có thể bạn quan tâm?
LÁ LỐT

LÁ LỐT

Lá lốt, hay còn được biết đến với những tên gọi: Tất bát. Ở Việt Nam, lá lốt là một trong những loại rau quen thuộc và được sử dụng phổ biến trong các bữa ăn hằng ngày. Công dụng của cây lá lốt được phát huy hiệu quả trong điều trị nhiều bệnh khác nhau như bệnh tổ đỉa, mụn nhọt và xương khớp. Tuy nhiên, nếu dùng quá mức sẽ đem lại các tác dụng không mong muốn. Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về đặc điểm, công dụng và cách dùng của dược liệu này.
administrator
MÃ ĐỀ

MÃ ĐỀ

Mã đề (Plantago major L.) là cây cỏ, sống lâu năm, thân ngắn, kích thước trung bình thường cao 24cm đến 45cm, rễ mọc thành chùm.
administrator
CÚC BÁCH NHẬT

CÚC BÁCH NHẬT

Cúc bách nhật, loại dược liệu được cho là có vị ngọt, tính bình giúp hạ huyết áp, trị tiêu lỏng ở trẻ em, chữa hen suyễn, giảm ho. Vị thuốc này thường được sử dụng uống đơn lẻ hoặc dùng kết hợp với các thảo dược khác với liều lượng từ 6 – 12g.
administrator
HỒI ĐẦU THẢO

HỒI ĐẦU THẢO

Cây Hồi đầu thảo là loại dược liệu quý trong Y Học Cổ Truyền Việt Nam với công dụng điều hòa kinh nguyệt ở phụ nữ, tăng cường tiêu hóa, giải độc, giảm đau, chữa các bệnh về đường ruột như viêm dạ dày, tá tràng, viêm ruột non, nhuận tràng, tiêu chảy, chữa vàng da do viêm gan, ăn không tiêu, đau tức bụng; chữa suy nhược thần kinh, đau nhức toàn thân...
administrator
CAO KHỈ

CAO KHỈ

Cao khỉ là một trong những dược liệu quý hiếm, được sử dụng từ lâu đời để chữa trị các bệnh về thần kinh, huyết áp, và bổ máu. Đây là một loại dược liệu được đánh giá cao về giá trị sức khỏe và y học, được nghiên cứu kỹ lưỡng về thành phần hóa học và các tính chất đặc biệt của nó. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng Cao khỉ có thể giúp bổ thận, ích huyết, tăng cường sinh lý, chữa trị thiếu máu, nhức mỏi cơ thể, tay chân đau và nhiều bệnh lý khác. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu thêm về Cao khỉ, các tính chất và công dụng của nó, cũng như cách sử dụng để đem lại tác dụng tốt nhất cho sức khỏe của con người.
administrator
VIỄN CHÍ VÀ NHỮNG LỢI ÍCH ĐỐI VỚI SỨC KHỎE

VIỄN CHÍ VÀ NHỮNG LỢI ÍCH ĐỐI VỚI SỨC KHỎE

Viễn chí (Polygala tenuifolia) là một loại cây thuộc họ Viễn chí (Polygalaceae). Cây có nguồn gốc từ Trung Quốc và được sử dụng trong Y học cổ truyền để điều trị rối loạn tâm lý, chứng mất ngủ, trầm cảm và rối loạn lo âu. Ngoài ra, Viễn chí còn có tác dụng hỗ trợ trí nhớ và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về Viễn chí và những lợi ích của dược liệu này đối với sức khỏe nhé.
administrator
XUYÊN TÂM LIÊN

XUYÊN TÂM LIÊN

Xuyên tâm liên (Andrographis paniculata) là một loại dược liệu quý có nguồn gốc từ Đông Nam Á. Nó được sử dụng trong y học cổ truyền để chữa trị nhiều bệnh lý khác nhau, bao gồm cả các bệnh lý liên quan đến hô hấp và tiêu hóa. Hiện nay, nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh tính hiệu quả của Xuyên tâm liên trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch, chống viêm, chống oxy hóa, và giảm đau. Với những công dụng đa năng và an toàn, Xuyên tâm liên được đánh giá là một dược liệu tiềm năng trong y học hiện đại.
administrator
CHÙM NGÂY

CHÙM NGÂY

Cây chùm ngây thường phân bố chủ yếu ở các nước cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới. Là loại cây vừa có giá trị kinh tế vừa làm thực phẩm và làm thuốc.
administrator